Paul Theroux

Paul Theroux: Millroy the Magician. Uitg. Hamish Hamilton, 439 blz. Prijs ƒ57,40.

Ook zo gelachen om Allie Fox, de healthfood-freak uit The Mosquito Coast, die kaas uit een tubetje wel het summum van de Amerikaanse degeneratie vond? Paul Theroux (1941) portretteerde in latere boeken opnieuw natuurvoedingmaniakken, om in zijn nieuwste roman Millroy the Magician, bedoeld als pendant van Muskietenkust, een voedselgoeroe Amerika te laten hervormen. Millroy kan toveren, is helderziende, genezer, en bovenal boodschapper. Met al deze gaven kan hij echter nog geen boek schrijven, dat moet zijn hartsvriendinnetje Jilly Farina doen, die hij - en dit zijn fraaie passages - losgepraat heeft van haar egoïstische familie.

Millroy heeft ondanks al zijn energie en bruisende gezondheid geen enkele seksuele behoefte. Hij wil Amerika weer gezond maken en gelooft dat goed poepen het land kan redden. Twee pond ontlasting per dag, en de darmen klinken weer als een harp, dat is het Leitmotiv. Burgereten uit de supermarkt is cancer in a wrapper, volgens Millroy kun je met gemak tweehonderd jaar worden als je je worstaanbidding afzweert en alleen voedsel eet dat in de Bijbel voorkomt. De Bijbel als Het Kookboek. Wanneer Millroy het van kermisattractie heeft gebracht tot immens populaire goochelaar met een ontbijt-tv show kan Theroux heerlijk zijn gram spuwen naar de hypocriete televisie-evangelisten van Amerika, aanvallen die zo mogelijk nog hilarischer zijn dan het voortdurend hekelen van vleeseters en fast-foodjunkies.

Een vergelijking met T. Coraghessan Boyle's nieuwe satirische roman The Road to Wellville ligt voor de hand. Vlot leesbaar, dolkomisch, absurdistisch, beide boeken gaan over een voedselgoeroe. Boyle is iets minder exuberant, minder hamerig, en laat zijn roman niet halverwege even inzakken. Toch is het gegoochel van Theroux met de Bijbel en met literaire archetypen - Lolita, Peter Pan, Prospero en Ariel - ook niet te versmaden.

    • Margot Engelen