Gezondheidsraad: bril beter dan populaire lasermethode

ROTTERDAM, 26 NOV. Oogcorrecties met een laser zijn medisch niet noodzakelijk, omdat brillen en contactlenzen veel beter en goedkoper zijn. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan staatssecretaris Simons over 'photorefractive keratectomy' (PRK). De behandeling heeft slechte resultaten bij mensen met een sterke bril en redelijke bij lichte bijziendheid. Uit buitenlandse onderzoeken blijkt dat een op de tien behandelde mensen langer dan een jaar pijn of een verminderd gezichtsvermogen heeft.

Simons had om het advies van de Gezondheidsraad gevraagd na Kamervragen dit voorjaar van Netelenbos en Van Otterloo. Zij vroegen Simons' reactie op het feit dat sommige oogartsen de benodigde dure eximeer-lasers op eigen kosten aanschaffen en vervolgens reclame maken en voorlichtingsbijeenkomsten organiseren om klanten te werven.

Simons heeft na het advies van de Gezondheidsraad laten weten afspraken te willen maken met de behandelaars over patiëntenvoorlichting en over de criteria voor behandeling. Simons vindt PRK een kosmetische ingreep, die niet door de ziekenfondsen moet worden vergoed. De Gezondheidsraad denkt dat op termijn PRK alleen van nut kan zijn bij mensen die nu zijn aangewezen op brillen met zeer dikke glazen, als de behandeling een goed voorspelbaar en stabiel resultaat krijgt. Maar zo ver is het nog niet, volgens de raad. De eerste groepen behandelde patiënten zouden minimaal vijf jaar moeten worden gevolgd om over een lange-termijneffect te kunnen oordelen.

Vijf oogklinieken in Nederland bieden op dit moment de behandeling aan. De methode is vooral bekend geworden door artikelen in dames- en andere weekbladen. De Gezondheidsraad heeft kritiek op het voorlichtingsmateriaal van de klinieken. De kosten van de laserbehandeling bedragen ongeveer drieduizend gulden per oog, maar er dreigt een prijzenslag. Eén kliniek biedt behandeling van het tweede oog voor de halve prijs aan, mits dat gelijktijdig wordt behandeld. De traditie in de oogheelkunde is echter, aldus de raad, om één oog tegelijk te behandelen. Als er dan iets mis gaat, houdt de patiënt altijd nog een oog over.

De Gezondheidsraad wijst erop dat Simons weinig wettelijke mogelijkheden heeft de privéklinieken te temperen in hun 'laser-enthousiasme'. Een nieuwe technologie kan worden gereguleerd door deze onder artikel 18 van de Wet op de Ziekenhuisvoorzieningen te brengen. In dat geval kan een maximum aantal behandelingen met een strikte indicatie worden vastgesteld. Maar vier van de vijf eximeer-lasers in Nederland staan in privéklinieken en die vallen niet onder de Wet op de Ziekenhuisvoorzieningen. De Gezondheidsraad vindt het vreemd dat iedere arts nieuwe medische technieken zonder voorafgaand goed onderzoek mag introduceren, terwijl voor nieuwe geneesmiddelen strenge regels bestaan.