Geen treinen, televisie en post; Staking tegen crisisplan legt België plat

BRUSSEL, 26 NOV. België wordt vandaag getroffen door een nationale 24-uursstaking tegen het crisisplan van de Belgische regering, die vrijwel het totale openbare leven stillegt. Het is de eerste nationale staking sinds 1936.

Treinen rijden niet, radio en televisieprogramma's zijn onderbroken, post wordt veelal niet bezorgd, bij de meeste grote ondernemingen wordt niet gewerkt en stakers hebben in verscheidene delen van het land toegangswegen tot bedrijfsterreinen gebarricadeerd.

Op sommige plekken hebben de stakingen een grimmig karakter aangenomen. In Antwerpen bijvoorbeeld zijn de toegangswegen tot een aantal grote chemische bedrijven in het havengebied afgegrendeld met wegversperringen en brandende autobanden. Werkwilligen worden agressief benaderd en krijgen weinig kans langs de barricades te komen.

Dezelfde tactiek wordt ook in andere delen van het land toegepast. Tot woede van de werkgevers slagen de stakers er op die manier in ook veel kleine en middelgrote ondernemingen bij de acties te betrekken. Zo moesten vanochtend op het nationale vliegveld Zaventem veel vluchten worden afgelast.

De staking, georganiseerd door de socialistische vakbond ABVV en gesteund door de christelijke vakbond ACV, is gericht tegen het crisisplan van de rooms-rode regering van premier Dehaene. De bonden willen onder andere een verzachting van de voorgenomen verlaging van de prijscompensatie en betere garanties dat loonmatiging ook leidt tot meer werkgelegenheid. Veel stakers dragen borden met zich mee waaruit blijkt dat men zich in het algemeen verzet tegen inleveringen.

Het is al de derde keer deze week dat er wordt gestaakt in België. Afgelopen maandag en woensdag werden overwegend provinciale acties gehouden door de christelijke ACV, waarbij leden van de socialistische vakbond zich hadden aangesloten. De vorige nationale staking, in 1936, draaide om de veertigurige werkweek.

Ondanks het massale karakter van de acties reageert de Belgische regering tot dusver opmerkelijk laconiek. Premier Dehaene heeft woensdag al toegezegd dat hij volgende week met de vakbonden om de tafel wil gaan zitten. Inhoudelijk kan er volgens hem niets aan het crisisplan veranderen, maar over de uitvoering ervan kan worden gepraat, zei hij. Dehaene zou vandaag het komende overleg met de vakbonden ter sprake brengen in het kabinetsberaad. Waarschijnlijk zullen ook de werkgevers worden uitgenodigd. Van hen verwacht Dehaene een concessie. “Zij moeten zich nu engageren tot overleg over werk”, aldus de premier.

Ook de leiding van de vakbonden doet haar best om de indruk weg te nemen dat de stakingen het politieke doel hebben de regering-Dehaene weg te krijgen.

Pag.4: Liberalen geen alternatief voor stakers

Het alternatief van een regering onder de leiding van de liberaal Guy Verhofstadt brengt ons nog verder van huis, is de redenering. “We zijn nog ver verwijderd van de winter van 1960”, toen vooral in Wallonië massaal werd gestaakt tegen de Eenheidswet, zei de Waalse socialistische vakbondsleider Urbain Destrée eerder deze week in Luik. Tot dusver is de Waalse Parti Socialiste - die nauwe verbindingen heeft met de vakbondsvleugel in Wallonië - achter het crisisplan blijven staan, dat haar ministers in het kabinet mede hebben ondertekend.

De 24-uur staking begon gisteravond al. Tegen middernacht viel het treinverkeer stil. Reizigers met internationale bestemmingen werden per bus naar de grens gebracht. Ook in de Antwerpse haven legden sluiswachters gisteravond al het werk neer, waardoor scheepvaartverkeer van en naar de haven niet meer mogelijk is.

Kennelijk hebben veel mensen een vrije dag opgenomen, want op de wegen naar Brussel was het vanochtend opmerkelijk rustig. Een groot verzekeringsbedrijf had zijn werknemers afgelopen woensdag overgehaald om niet aan de acties van die dag deel te nemen, door ze voor vandaag een vrije dag aan te bieden. Gisteren bleek dat ze daarmee een sigaar uit eigen doos hadden geaccepteerd: de directie deelde mee dat de vrijdag gewoon werd afgetrokken van het totaal aan vakantiedagen.

Zo reageert iedereen op zijn eigen manier op de staking. Franstalige kranten zijn vanochtend niet verschenen, de Vlaamse kranten wel. Maar de distributie liep in veel gevallen in het honderd. De publieke radio zendt muziek uit, en geeft slechts enkele keren een nieuwsoverzicht. Gisteravond stopte de BRT al met zijn uitzendingen. Maar de voetbalwedstrijd KV Mechelen tegen Cagliari werd wel in zijn geheel uitgezonden.