Een dure oplossing voor Haags afval

DEN HAAG, 26 NOV. De bewoners van de wijken Regentes en Valkenbos halen opgelucht adem als het vuur volgende week wordt gedoofd. Na ruim vijfentwintig jaar wordt maandagavond de vuilverbrandingsinstallatie (VVI) in de Haagse binnenstad gesloten.

Den Haag heeft jarenlang geworsteld met zijn huisvuilproblematiek, maar vond uiteindelijk een oplossing - een dure, dat wel. Veel bewoners doen bij de gemeente hun beklag over de afvalstoffenheffing, die volgend jaar zal stijgen van 239 tot 514 gulden per huishouden. Met dat tarief wordt Den Haag volgens recente cijfers van de Consumentenbond de tweede stad van Nederland. Dit jaar betaalden alleen de inwoners van Leiderdorp (552 gulden) meer voor het ophalen van huisvuil. In Amsterdam is het tarief 310 gulden, in Rotterdam 257.

Vanaf 1 december worden alle Haagse vuilniszakken naar de Afvalverwerking Rijnmond in Rotterdam gebracht. Dat kost de gemeente 20 miljoen gulden meer dan het gebruik van de eigen ovens. De vervuiler betaalt, zegt directeur C.G. Giezen van de sector milieu namens de gemeente, de extra kosten moeten worden gedragen door de bewoners.

Een zoektocht naar andere oplossingen kostte de gemeente de afgelopen jaren tientallen miljoenen guldens. Zo werd het plan om bij Ypenburg een installatie te bouwen voor het afval van 35 gemeenten vorig jaar afgeblazen, omdat uit onderzoek was gebleken dat deze niet rendabel zou zijn bij een teruglopende afvalstroom. Den Haag had er, vooruitlopend op de vergunningverlening, al 55,3 miljoen gulden in geïnvesteerd.

De vuilverbrandingsinstallatie aan de Gaslaan moest echter dicht, zo besloot de gemeenteraad vorige zomer. De aanschaf van een nieuwe rookgasreiniger (ruim 180 miljoen gulden), noodzakelijk om aan de nieuwe milieu-eisen te voldoen, was te duur en het handhaven van de installatie in de stad was onaanvaardbaar, vond de raad. Het mislukte avontuur met de rookgasreiniger kostte de gemeente zo'n 6 miljoen gulden.

Volgens milieudirecteur Giezen heeft Den Haag met de tariefstijging “de grote klap” nu wel gehad. “Den Haag had een laag tarief vergeleken met andere grote steden.” Alleen een toekomstige milieuheffing kan het tarief nog verder omhoog duwen.

De verdeling van de kosten heeft veel commotie veroorzaakt, zowel in de raad als onder de bewoners. Elk huishouden, ongeacht het aantal personen, moet jaarlijks 514 gulden betalen. In Leiderdorp wordt een alleenstaande niet aangeslagen voor het volle bedrag. Giezen: “We hebben geprobeerd onderscheid te maken tussen huishoudens met één of meer personen, maar dat bleek technisch niet haalbaar voor 1 januari.” De gemeenteraad heeft hem gevraagd te onderzoeken of per 1 januari 1995 een systeem met drie aparte tarieven kan worden ingevoerd, voor één-, twee- en meerpersoons-huishoudens.

Giezen twijfelt eraan of het tarief ooit aan de hand van het aantal kilo's afval zal worden bepaald. “Dat is de eerlijkste methode en bovendien de beste stimulans om de afvalstroom te verminderen.” Maar de uitvoering is moeilijk, voegt hij eraan toe. Volgens hem zal in de praktijk blijken dat mensen het huisvuil gaan verspreiden in de stad, of zelfs naar andere gemeenten gaan brengen. Hij verwijst naar een proef in Oostzaan, waar het huisvuilaanbod plotseling afnam vanaf het moment dat de bewoners per kilo werden aangeslagen, terwijl in het nabijgelegen Amsterdam-Noord steeds meer vuilniszakken werden opgehaald. Op dit 'afvaltoerisme' is volgens Giezen nauwelijks controle mogelijk - in elk geval “niet op een goedkope manier”.

Het VVI-terrein aan de Gaslaan wordt voorlopig gebruikt als overslagterrein voor het Haagse huisvuil, dat vanaf woensdag over de weg naar Rotterdam wordt vervoerd. In 1995 zal op het industrieterrein Binckhorst een nieuw complex worden geopend. Daarvandaan wordt het afval per schip naar de AVR gebracht.