De zijlijn

“Uitsterven”, hernam prof. Van der Zwaan, “hoort er gewoon bij. Altijd heb je soorten die het niet meer aankunnen. De vrijgekomen plaatsen worden direct weer opgevuld. Noem het een gestaag vervangingsproces.”

Op gezette tijden echter beginnen soorten elkaar in hun ondergang mee te slepen. Er slaat een golf van extincties door de natuur. Het systeem stort ineen.

Tegelijkertijd wordt bij zo'n catastrofe de kiem gelegd voor een nieuw systeem. Dan gaat de evolutie opeens met sprongen. Dit zijn momenten van onverwachte gebeurtenissen, onverwacht fraaie gebeurtenissen.

Er ontstaat ruimte voor iets nieuws en dat nieuwe komt nooit van de top, altijd uit de lagere regionen. “Altijd zijn het de primitieve rakkers die voor de verrassingen zorgen, die, eenmaal van het juk van het oude systeem bevrijd, blijk geven van verbluffende genetische inzichten.”

Gemiddeld gaat een systeem 25 miljoen jaar mee. Het huidige draait pas 15 miljoen jaar. Het krijgt op zijn rapport van Van der Zwaan maar een 2. Gezien de mate van verstikking, het gebrek aan ontplooiingskansen...nou vooruit, een 3.

We zijn bezig onszelf tien miljoen jaar te kort te doen. “We krijgen”, zei Van der Zwaan, “onze trekken zeker thuis.” Maar de aarde zal echt wel blijven bestaan. En de mens misschien ook, ongeveer zoals de reptielen, ergens aan de zijlijn.

    • Koos van Zomeren