Bernard Richters

T/m 7 jan. Galerie Frans Leidermeijer, Spiegelstraat 58, Amsterdam. Ma-za 11-18u. Prijzen van ƒ 1500 tot ƒ 125.000. Publikatie ƒ 35.

Galerie Frans Leidelmeijer in de Amsterdamse Spiegelstraat exposeert werk van de onbekende beeldhouwer Bernard Richters (1888-1966). Wie vanaf de Weteringschans over de Spiegelgracht naar de galerie wandelt of fietst, kan aan de gevel van het gebouw waar tegenwoordig Reflex Modern Art Gallery is gevestigd, al twee maskerkoppen van Richters ontdekken. 'Een laf beige', noemt Frans Leidelmeijer verontwaardigd de kleur waarin de gevel nog niet zo lang geleden is geschilderd. Dat was vroeger anders. Toen Richters de enigszins oosters aandoende maskers in 1919 voor Kunsthandel Fetter sneed als onderdeel van een houten pui, werden ze verguld, een specialiteit van deze kunsthandel.

Richters, de jongere broer van de Rotterdamse schilder Marius Richters, was een tijdgenoot van beeldhouwers als Hildo Krop en John Raedecker. Hun werk sluit aan bij de architectuur van de Amsterdamse School. Richters en Raedecker kenden elkaar van de Rotterdamse kunstacademie. Na hun studietijd hebben zij waarschijnlijk ook enige tijd een atelier gedeeld, schrijft Ype Koopmans in de publikatie die bij de expositie is verschenen. Op de tentoonstelling staat in een vitrine een klein eendje van Richters dat afkomstig is uit de nalatenschap van Raedecker. Tijdens zijn leven ondervond Richters wel waardering in kunstenaarskringen, maar bij het publiek was hij onbekend.

Richters beelden - verstilde maskers en gestileerde figuren en dieren - ademen een melancholieke, introverte sfeer. Koopmans noemt dit 'verdroomde' werk dat na 1923 ontstond symbolistisch; de vroege beelden zijn meer expressionistisch.

Behalve ruim 25 beelden en beeldjes in verschillende hout- en steensoorten zijn er tekeningen, grafiek en gebruiksvoorwerpen te zien zoals boekensteunen, een pennenbakje, een bronzen pendule en een lamp. In het licht van Richters levensloop - hij leidde met zijn vrouw een zeer armoedig kluizenaarsbestaan - is het bijzonder dat er, voor het eerst, zoveel werk van hem bijeen is gebracht.

Niet al het geëxposeerde is te koop: er zijn ook bruiklenen uit openbare verzamelingen zoals een lamp met gestileerde figuren en een gebatikte lampekap uit het bezit van de Rijksdienst Beeldende Kunst. De stof van de oorspronkelijke kap was zo versleten dat Leidermeijer er een gezeefdrukte kopie van liet maken. Hij heeft, vertelt hij, een zelfde lamp verkocht aan de Amerikaanse verzamelaar Micky Wolfson die in 1995 in Miami een museum zal openen voor Europese toegepaste kunst uit de periode 1880-1940.

Deze expositie van Richters is de opmaat voor een reeks tentoonstellingen die de Stichting Beelden in Nederland volgend jaar organiseert.

    • Din Pieters