Banken Japan incasseren forse klappen

TOKIO, 26 NOV. Door de hardnekkige economische recessie hebben de grootste Japanse banken in de afgelopen zes maanden opnieuw forse tegenslagen moeten incasseren. Ondanks een record aan afschrijvingen van slechte leningen namen deze niettemin toe met bijna tien procent. De winst voor belastingen daalde met 22 procent.

Volgens de gisteren bekendgemaakte cijfers van de elf grootste commerciële banken is in de periode april tot oktober 885,5 miljard yen (15 miljard gulden) afgeschreven aan slechte leningen. Dat zijn leningen waarover in ten minste zes maanden geen rente meer is ontvangen. Maar het was dweilen met de kraan open, want de recessie deed het totale bedrag aan uitstaande slechte leningen aanzwellen met 816,9 miljard yen tot 9,27 biljoen yen (164 miljard gulden).

Om hun resultaten over de periode een niet nog slechter aanzien te geven, verkochten de banken extra onroerend goed en aandelen. Met de opbrengst probeerden ze de afschrijvingen zo veel mogelijk te compenseren.

Niet alleen de winst over al hun activiteiten daalde met 22 procent fors (van 479,8 miljard in de eerste helft van het vorige boekjaar tot 393,3 miljard yen in de eerste helft van dit boekjaar), ook de winst over hun kernactiviteiten liet met 10,6 procent een flinke veer. Ze kwam voor de elf banken uit op totaal 1,15 biljoen yen (20 miljard gulden). De banken schrijven dit vooral toe aan de stijging van de yen die bijvoorbeeld deposito's in buitenlandse valuta in waarde deed verminderen.

Volgens de banken duurt het nog drie jaar voordat financieel orde op zaken is gesteld. Maar analisten zeiden vandaag dat dit een rijkelijk optimistische schatting is. Volgens hen hebben de banken wel drie tot vier maal zoveel slechte leningen uitstaan als ze gisteren hebben onthuld.

Alle banken meldden dat ze aan het eind van de eerste helft van het boekjaar voldeden aan de 8-procentsnorm van de BIB, de Bank voor Internationale Betalingen, ook wel de centrale bank der centrale banken genoemd. Die norm houdt in dat acht procent van hun uitstaande activa moet zijn gedekt door eigen vermogen.

Waarnemers menen dat de banken daarin slaagden doordat de financiële autoriteiten de beurskoersen in de maand september kunstmatig hebben opgekrikt. Zo kocht de postspaarbank, de grootste spaarpot ter wereld, op instigatie van het ministerie van financiën op grote schaal aandelen. Hogere aandelenkoersen maken het aandelenbezit van de banken meer waard en hun latente kapitaalwinsten mogen ze van de BIB rekenen tot hun eigen vermogen. Maar de eerste helft van het boekjaar was nog niet afgesloten of aan de kunstmatige opvoering van de beurskoersen kwam een eind en sindsdien kelderen de koersen bijna dagelijks.

De wankele positie van de Japanse banken, die tot de grootste ter wereld behoren, maakt dat ze uiterst karig zijn geworden met het verstrekken van nieuwe leningen, wat het herstel van de Japanse economie verder vertraagt. In de periode april tot oktober namen de uitstaande leningen af met 0,86 procent tot 270,6 biljoen yen (4.789 miljard gulden).