Etnisch

Jezelf door de ogen van een ander zien, dat levert altijd een vervreemdend effect op. Een week in New York is al voldoende om af te leren dat Nederland een bekend land is. De ene taxichauffeur blijkt te denken dat ons land de naam Amsterdam draagt en dat Holland daar een onderdeel van vormt, een ander denkt te weten dat Den Haag de hoofdstad van de Europese Gemeenschap is, en de rest kijkt glazig voor zich uit als ik desgevraagd mijn land van herkomst noem. Europe is voor hen eigenlijk al voldoende; dat ligt ergens aan de andere kant van de oceaan en daar heb je steden als Londen en Parijs, waar het goed toeven schijnt te zijn.

Aanzienlijk beter geïnformeerd toonde zich deze week het financieel-economische dagblad The Wall Street Journal. Op de voorpagina begint een lange reportage van stafverslaggever Dana Milbank. Ze is in Assen geweest, een provincial Dutch town, waar lokale actievoerders proberen de gedachte aan de komende kerstdagen te verdringen tot na de Sinterklaasviering. Uitvoerig (en correct) legt Dana Milbank uit, dat de eerste Amerika-vaarders die Sinterklaas van ons hebben meegenomen en dat de bisschop daar vervolgens is geseculariseerd tot hun Santa Claus. En nu, schrijft ze, dreigt de kerstman zijn oorspronkelijke schepper te verdringen vanwege de groeiende betekenis van de populaire Amerikaanse cultuur in Europa.

Hebben die twee verschijnselen met elkaar te maken? Dat betwijfel ik. De opmars van de kerstman heeft, denk ik, meer te maken met een algehele belangstelling voor Groot Brittannië dan met Amerikaans cultuurimperialisme.

Maar waar het me hier om gaat, is de manier waarop Dana Milbank het door haar gelegde verband onder woorden brengt. “Like other ethnic groups across Europe,” schrijft ze, “the Dutch here have felt their tradition trampled by European unity, free trade and Hollywood.” Net als andere etnische groepen! Wij vormen, bezien vanuit de Verenigde Staten, een etnische groep!

Etnische groepen, zo weten we helaas, bevechten elkaar. Ze hebben harde koppen waarmee ze elkaar de hersens inslaan. Hun strijdbijlen dateren uit de middeleeuwen en hun fanatisme is van het jaar nul. Die taxichauffeurs kon ik gemakkelijk over mijn kant laten gaan, maar dit geeft me een ietwat ongemakkelijk gevoel.

    • Henk van Gelder