Dans Bronkhorst afrekening met VS

Voorstelling: Klein Volkslied van Truus Bronkhorst. Dans: Bronkhorst, Marien Jongewaard; muziek: Jimi Hendrix, Johann Sebastian Bach, Glenn Branca, Ludwig van Beethoven, Arva Pärt, The Doors; lichtplan: Kees van de Lagemaat. Gezien: 24/11 Amsterdam Felix Meritis. Aldaar: t/m 11/12. Verder: t/m maart tournee in Nederland.

De choreografe Truus Bronkhorst opent haar nieuwe voorstelling Klein Volkslied met een krachtig, maar curieus statement. Zij begint gedecideerd en maakt op Star Spangled Banner -Jimi Hendrix' verwrongen versie van het Amerikaanse volkslied- forse, stotende bewegingen met het bekken, alsof zij iedere Amerikaanse staat afzonderlijk aan een dildo rijgt. De jongste aflevering van haar autobiografisch dansfeuilleton is blijkbaar geen reactie op de tournee door de VS die zij in het begin van dit jaar maakte, maar een afrekening.

Bronkhorst - die onlangs de Sonia Gaskell prijs ontving - staat bekend als een eigenzinnige kunstenares, die haar standpunten over de politiek en de toestand in de wereld uitdraagt in haar werk. Zo ging haar dansstuk Zwarte Bloesem over rassendiscriminatie. In Klein Volkslied grijpt zij opnieuw de kans om haar afkeer tegen vooroordeel, intimidatie, onderdrukking en oorlog te demonstreren. Toch lijkt zij nu geen uitgesproken pacifiste. Deze keer knokt zij terug, gewapend met een paar bokshandschoenen.

Ook deze voorstelling heeft de structuur van een collage. In elke scène wordt een afzonderlijk thema behandeld als seksuele vrijheid en het milieu. Dat Bronkhorst zich daarover zorgen maakt is overduidelijk. Zo speelt zij een blondgepruikte pin-up die steeds harder roept niet bang te zijn voor wat er gebeurt. Er zullen alleen 'minder dieren door het veld lopen'.

Klein Volkslied lijkt op een gedicht waarin telkens een paar regels worden herhaald. Die herhaling en de belichting van Kees van de Lagemaat versterken de aangrijpende momenten. Bijvoorbeeld als Bronkhorst op Bachs aria 'Erbarme Dich' over de grond kruipt en de armen hulpeloos optilt. Of een geweer weggooit, waarna haar lichaam verkrampt alsof het door kogels wordt geraakt. Puur poëtisch is de paradijselijke scène samen met Marien Jongewaard, die later zal worden vervangen door de Belg Marc Vanrunxt.

Bronkhorst bedient zich van een heldere, efficiënte bewegingstaal. Zij zoekt steeds naar de essentie. Niets is overbodig. Alles is doordacht. Toch slaagt zij er niet in om voortdurend de aandacht vast te houden. Maar in die schaarse ogenblikken kan de toeschouwer de achterwand bestuderen. Die bestaat uit een enorme in zwart en wit uitgevoerde tekening, waarin zowel Afrikaanse als Amerikaanse invloeden zijn te vinden. Nergens staat vermeld wie de maker is, maar rechtsonder kan men de naam Penck ontcijferen.