Britse rechter sluit jongens na moord voor onbeperkte tijd op

LONDEN, 25 NOV. Twee jongetjes van 11 jaar zijn vanmorgen in afzonderlijke inrichtingen begonnen aan een onbeperkte opsluiting at Her Majesty's Pleasure voor de moord op de tweejarige Jamie Bulger in februari van dit jaar. De zaak riep destijds in Groot-Brittannië een gevoel van nationale rouw, maar ook van nationale schaamte op.

Kind A en kind B mogen nu, na het vonnis in hun zaak, worden vermeld als Robert Thompson en John Venables. Beiden waren tien jaar en zes maanden oud toen ze Jamie Bulger meelokten uit een winkelcentrum in Liverpool om hem tweeëneenhalf uur later dood te slaan en te stenigen op een spoorwegtalud vijf kilometer verderop. Het lijk lieten ze achter op de rails, waar het later door een trein in tweeën werd gereden.

Robert Thompson, door de politie afgeschilderd als de aangever in de moord, keek onbewogen toen de jury gisterenmiddag na vijfeneenhalf uur beraad het unanieme oordeel uitsprak dat de twee jongens schuldig waren aan moord. John Venables keek de juryvoorman met grote ogen van ontzetting aan en barstte in tranen uit. De ouders van A waren niet in de rechtszaal aanwezig, de vader van B verborg zijn gezicht in zijn handen en huilde.

Rechter Morland hield de jongens voor dat hun gedrag “sluw en door en door slecht” was geweest en dat ze een daad van “ongeëvenaard kwaad” hadden begaan. De opsluiting “voor een zeer, zeer lange tijd”, waartoe hij de jongens veroordeelde, moet nader omschreven worden door de minister van justitie, Michael Howard. Die zal het advies inwinnen van de rechter in het proces en diens hoogste superieur. Aangenomen wordt dat de jongens ten minste twintig jaar gevangenisstraf, al dan niet gecombineerd met behandeling, tegemoet gaan.

Het vonnis heeft opnieuw tot nationaal zelfonderzoek aanleiding gegeven. Hoe kunnen kinderen van tien jaar zo “besprongen worden door kwaad” (een term van minister van onderwijs John Patten) dat ze een dergelijke wandaad begaan? Heeft de sociale achtergrond van de twee - gescheiden ouders, onthechte sociale structuur - er iets mee te maken of zijn de twee vooral beïnvloed door gewelddadige videofilms, zoals de rechter expliciet zei te geloven?

Twee Lagerhuisleden hebben gisteravond nog een een motie ingediend waarin wordt opgemerkt dat de ouders van één van de twee jongens de video Child Play 3 in huis had. Hierin wordt een pop opgevoerd, die verandert in een kind, dat daarna twee jongetjes op een onbestuurbaar geworden trein wordt vermoord .

Pag.5: Reden moord op Bulger niet opgehelderd

De politieman die het onderzoek geleid heeft, recherchecommissaris Albert Kirby, zegt echter dat hij geen aanwijzingen heeft gevonden voor enig verband. Anderen hangen de theorie van de ongelukkige samenloop van omstandigheden aan en wijzen erop dat de zaak zo uitzonderlijk is, dat er geen algemene lessen uit behoeven te worden getrokken. Het is meer dan twee eeuwen geleden dat twee zulke jonge kinderen zich in Groot-Brittannië aan een dergelijke wandaad schuldig maakten en de twee zijn de jongste verdachten in deze eeuw die terecht gestaan hebben op beschuldiging van moord.

De ouders van het vermoorde jongetje toonden zich gisteren bij monde van hun advocaat opgelucht en verbijsterd tegelijk. Voor hen geldt in verhevigde mate datgene waar elke toeschouwer mee zit: waarom heeft een rechtszaak van vier weken nog steeds niet opgehelderd waarom de jongens Jamie dood wilden maken?

Mevrouw Bulger had zichzelf er gisteren voor het eerst toe gebracht in de rechtszaal aanwezig te zijn. Ze is in verwachting van een baby die James nooit zal kunnen vervangen. Ze heeft zichzelf de gruwelijkheid van de bewijsvoering ter zitting bespaard, maar wilde uiteindelijk toch de gezichten van de jongens zien die Jamie met een ijzeren staaf hadden geslagen en onder bakstenen hadden bedolven. Mevrouw Bulger was na afloop “zeer, zeer ondersteboven”, aldus haar advocaat, maar slaagde erin haar emoties in bedwang te houden. Dat gold niet voor Jamie's oom, Ray Matthews. Diens schreeuw van razernij en wraakzucht vormt vanmorgen de kop over de volle breedte van de voorpagina van één van de Britse tabloids: “How do you feel now, you little bastards?” In die sfeer kwam Venables' gefluisterde verzoek aan zijn advocaat - “Wilt u zeggen hoe het me spijt? - niet eens aan bod. Meneer en mevrouw Bulger lieten weten dat ze niet geïnteresseerd waren.

    • Hieke Jippes