Vreugde getemperd na Britse rentedaling

LONDEN, 24 NOV. De Britse bankrente ging gisteren eindelijk omlaag, met een half procent tot 5,5, maar de vreugde daarover wordt getemperd door de verwachting dat minister van financiën Kenneth Clarke daar belastingverhogingen tegenover zal stellen in zijn begroting op 30 november. Die verwachting werd nog versterkt door een uitlating van premier Major, gisteren in het Lagerhuis, dat het hem ernst is met het terubrengen van het overheidstekort van 50 miljard pond.

Het moment waarop Kenneth Clarke besloot de rente te verlagen kwam toch nog onverwachts, hoewel de zakenwereld en de oppositie al maanden op een dergelijke verlaging aandrongen in een verlangen de zich traag herstellende economie te stimuleren. De minister lichtte zijn beslissing toe door te wijzen op significante renteverlagingen in andere Europese landen en op het lage onderliggende inflatiecijfer in het Verenigd Koninkrijk. Dat daalde vorige week tot een uniek lage 1,4 procent.

De geldmarkten toonden zich opgetogen over de beslissing: het pond sterling steeg aanvankelijk zelfs met bijna een pfennig, een weerspiegeling van het feit dat alle tekenen erop wijzen dat het met de economie inderdaad de goede kant op gaat. Financiële analisten hadden op een vol procent renteverlaging gegokt, maar verwachten nu een verdere daling tot 5 procent, hetzij direct na presentatie van de begroting of anders uiterlijk tegen het voorjaar van 1994. Minister Clarke kende de Bank of England voor het eerst een mate van autonomie toe, door te zeggen dat niet hij, maar de centrale bankiers voortaan de beslissing zullen nemen over het moment van verandering in rentestanden. De minister wil daarmee bij voorbaat de verdenking van zich afschudden, dat de verlaging van de bankrente politiek wordt gemotiveerd.

Desondanks wordt hier de verlaging tot 5,5 procent, de laagste stand in 16 jaar, geïnterpreteerd als “zoethouder” voor grimmigere begrotingsmaatregelen dan tot nu toe al verwacht. Lekken uit de begrotingsonderhandelingen hebben de geesten rijp gemaakt voor belasting- en bezuinigingsmaatregelen die de schatkist een extra drie miljard pond moeten opleveren. Minister Clarke staat voor het dilemma dat hij een begroting moet presenteren die boekhoudkundig verstand demonstreert, en tegelijkertijd voorkomt dat hij de aarzelende opleving van de economie in de kiem smoort. Het bedrijfsleven is daarom nog behoedzaam in zijn reacties op de renteverlaging en wacht af tot volgende week dinsdag.

    • Hieke Jippes