Schokeffect

Tijd voor een bekentenis. Ook ik heb hakenkruisen op muren gekladderd. Het was in 1979, tijdens een schoolexcursie naar het Binnenhof. Onze klas was met een delegatie van Plattelandsvrouwen uitgenodigd om een radioprogramma in Nieuwspoort bij te wonen. Mijn vrienden en ik waren gekleed zoals het 'atheneum-punks' in die tijd betaamde: legerkistjes, veiligheidsspeld door het oor, een colbert van het Leger des Heils met de revers vol badges.

In Nieuwspoort graaiden we gretig van de dienbladen met bier en jenever die de bodes rondbrachten. Terug in de lege trein naar Friesland kwamen de viltstiften tevoorschijn en begonnen we op een treinbalcon ons eigen graffiti-feestje. Voor een maximaal schokeffect leken hakenkruisen ons heel geschikt. Na vijf minuten was het balcon een zee van rondmaaiende swastika's. Om toch te laten zien dat we anti-fascisten waren, schreven we er ironisch bedoelde commentaren bij als 'Liever nasi dan nazi'.

Na gedane arbeid trokken we ons terug in een zitcoupé en viel ik in slaap. Bij aankomst in Leeuwarden bleek dat de geschiedenisleraar die de excursie leidde, ons kunstwerk met een vochtige zakdoek had weggeschrobd. Naar verluidt was dit karwei in Amersfoort begonnen en pas ter hoogte van Meppel voltooid. Hij heeft ons er later nooit op aangesproken. We voelden ons wel schuldig.

In Rotterdam, de stad waar ik nu woon, wordt elk haken- of Keltenkruis razendsnel verwijderd. Wat nu te doen met een 16-jarige 'sympathisant van de CP'86', die de wijk Overschie volkladdert met hakenkruisen? Een belangrijk doel van graffiti is het choqueren van voorbijgangers. En als vieze woorden niemand doen blikken of blozen, biedt het hakenkruis wellicht soelaas. Daarmee kom je zelfs op tv!

Links als wij dachten te zijn, konden we in 1979 al geen weerstand bieden aan dit heerlijke taboe. Laat staan de naar de andere kant overhellende generatie van nu. Bij first offenders moet men zoiets daarom niet anders bestraffen dan andere vormen van baldadigheid: andermans graffiti verwijderen onder leiding van het HALT-bureau. Nazistische graffiti is een zeer schappelijke prijs voor het in stand houden van het taboe op racisme.