Plannen sluiten aan bij ontwikkelend vredesbeeld in de regio; Premier Rabin timmert aan de wegen

TEL AVIV, 24 NOV. De Arbeidspartij van premier Yitzhak Rabin timmert aan de weg op een manier die Israel nooit eerder zo intensief heeft beleefd. Met een voor iedereen zichtbare energie wordt het gammele, sterk verouderde wegennet in hoog tempo vernieuwd en gemoderniseerd. Twintig jaar achterstand moet in vier jaar worden weggewerkt, zodat de kiezers bij de algemene verkiezingen in 1996 (als er geen vervroegde electorale krachtmeting over de vredespolitiek komt) een goede reden hebben om de socialistische weg te blijven volgen.

Het aanleggen van nieuwe wegen, fly-overs en tunnels, het aanbrengen van middenberm-beveiliging, verlichting van de hoofdweg Tel Aviv-Jeruzalem misschien, dat alles is mogelijk geworden door het bijstellen van de nationale prioriteiten van ontwikkeling van de joodse aanwezigheid in de bezette gebieden naar ontplooiing van Israel zelf.

De enorme geldstroom die jarenlang uit de door Likud beheerde schatkist naar villa's, scholen, afrasteringen en dergelijke in de meer dan honderd nederzettingen in de bezette gebieden ging, is sedert de socialisten aan de macht zijn aan het opdrogen. Uit de daardoor vrijgekomen honderden miljoenen guldens krijgen de Israelische automobilisten binnen enkele jaren een zelfs voor Westeuropese begrippen aanvaardbaar wegennet. De enorme dagelijkse opstoppingen rond de metropool Tel Aviv en bij Jeruzalem als gevolg van elkaar snijdende wegen zullen moeten verdwijnen. In plaats van de hinderlijke stoplichten komen er tunnels en bruggen. Vanuit de helikopter bezien krijgen sommige in aanleg zijnde kruispunten hypermoderne vormen. Op zijn Amerikaans, zoals de Israeliërs het graag willen.

Daarnaast zijn er ook serieuze plannen om een transnationale hoofdweg van Be'ersheba in de Negev-woestijn langs de 'groene lijn' met de Westelijke Jordaanoever (dus niet door bezet gebied) naar het noorden aan te leggen.

Het ligt in de bedoeling op deze evenwijdig aan de Middellandse Zee lopende weg - het wordt waarschijnlijk een tolweg - loodrecht wegen naar de kust te trekken op een zodanige manier dat het zware verkeer, dat nu de verkeersader Tel Aviv-Haifa gebruikt, de nieuwe weg zal opzoeken.

Al deze projecten en plannen sluiten aan bij het zich ontwikkelende vredesbeeld tussen Israel en zijn Arabische buurlanden. Wie het Oude Testament leest, weet dat de strategische ligging van Israel tussen Azië en Afrika heel wat oorlogen om de controle over dit gebied heeft uitgelokt. Als de grenzen ten slotte zullen opengaan, zal een automobilist uit Kairo via Israel naar Damascus, Amman en Beiroet kunnen rijden. Afgezien van de bloei die het toeristenverkeer over de weg staat te wachten, zal het vrachtvervoer ook niet achterblijven. De doordouwers van het Israelische wegenplan, in de eerste plaats minister van bouwnijverheid Benjamin Ben-Eliëzer hebben dit vredesplaatje duidelijk voor ogen.

Zoals de zaken zich nu ontvouwen, lijkt het erop dat Israel een hogere prioriteit toekent aan de opwaardering van het wegennet dan aan het stimuleren van een modern spoorwegnet. Het nu nog gebrekkige spoornet - het materieel wordt wel vernieuwd - heeft van Israel een bus- en autoland bij uitstek gemaakt.

Met verlaagde prijzen voor auto's tot 1600 cc en door verlaging van de invoerrechten is het aantal voertuigen op Israels wegen in dertig jaar ruim vijftienmaal groter geworden. Omdat de verhouding tussen de aanleg van nieuwe wegen en deze 'wildgroei' volkomen scheef was - het wegennet verdubbelde zich slechts - heeft Israel volgens de cijfers van 1992 80 auto's per kilometer autoweg. Dat is een wereldrecord en het werkt ongelukken in de hand. Nederland heeft bij voorbeeld 53 auto's per kilometer, Frankrijk 40 en Belgie 30.

In de Israelische smeltkroes, waar mentaliteiten en weggedrag van immigranten uit vele delen van de wereld door elkaar worden gehusseld, is zo'n autodrukte fataal voor de ongelukkenstatistieken. Dat Israel na Ierland met 21,1 doden per miljard gereden kilometers (Nederland 3,3) op snelwegen een 'eervolle' tweede plaats inneemt, is het verdriet van dit land. Jaarlijks verliezen rond de zeshonderd Israeliërs het leven op de wegen bij ongelukken die niet alleen op rekening van de nogal wilde manier van rijden kunnen worden geschreven, maar ook het resultaat zijn van slechte wegen, verwarrende verkeersborden, gebrekkige of totale afwezigheid van verlichting, etc.

Om die euvels weg te werken wordt keihard gewerkt - alsof Israel een nieuwe verdedigingslinie aanlegt. Als de kiezers over ruim twee jaar Rabin niet willen bedanken voor zijn vredespolitiek, hebben ze altijd nog de mogelijkheid hun waardering uit te spreken voor Israels entree in de wereld van de moderne snelwegen.

    • Salomon Bouman