Pianiste Nikolajeva overlijdt op tournee

ROTTERDAM, 24 NOV. De Russische pianiste en componiste Tatjana Nikolajeva, beroemd vertolker van de muziek van Dmitri Sjostakovitsj, is maandag tijdens een Amerikaanse tournee in San Francisco gestorven. Nikolajeva (69) kreeg op 13 november tijdens een recital in het Herbst Theatre een hersenbloeding en raakte in coma. Ze speelde op dat moment 24 Preludes en Fuga's van Dmitri Sjostakovitsj, die de componist speciaal voor haar heeft gecomponeerd, nadat hij geraakt was door haar vertolking van Bachs preludes en fuga's uit het Wohltemperierte Klavier op een Bach-concours in Leipzig in 1950.

De Russische pianiste raakte door Sjostakovitsj gefascineerd in een periode dat de componist aan steeds fellere ideologische aanvallen blootstond. Met haar eerste opvoering van de Preludes en Fuga's probeerde zij een artistieke lans te breken voor de geplaagde Sjostakovitsj.

Nikolajeva is pas op late leeftijd in het westen bekend geworden. De laatste jaren reisde zij als een wervelwind door de wereld om de schade in te halen. Dat resulteerde vorig jaar in 92 buitenlandse concerten. Haar Nederlandse debuut kwam pas afgelopen augustus, waar ze in het Amsterdamse Concertgebouw Sjostakovitsj en Tsjajkovski vertolkte. Bij die gelegenheid zei ze in een interview met deze krant over haar geliefde componist: “Zijn muziek komt voor mij diep uit de ziel. Ze wordt met de jaren steeds begrijpelijker. Sjostakovitsj is Gogoliaans, een lach door tranen heen, humor en tragedie. Hij is een rusteloze componist.”

Vorig jaar kreeg Nikolajeva een Gramophone Award voor haar opname van Sjostakovitsj' preludes en fuga's bij Hyperion.