Foliumzuur zou 'open ruggetje' voorkomen

ROTTERDAM, 24 NOV. Vrouwen die zwanger willen worden krijgen sinds deze week officieel het advies om dagelijks een tabletje met 0,5 milligram foliumzuur te slikken. Ze zouden dat moeten doen van 4 weken voor tot 8 weken na de bevruchting om neurale buis defecten bij hun kinderen te voorkomen. Staatsecretaris Simons van volksgezondheid heeft adviezen van de Voedingsraad en de Gezondheidsraad overgenomen om in die periode foliumzuur als voedselsupplement te gebruiken. Foliumzuurtabletjes met 0,5 milligram foliumzuur zijn zonder recept bij iedere apotheek verkrijgbaar.

Foliumzuur is een vitamine B dat voorkomt in orgaanvlees (lever en nieren), groente (andijvie, spinazie) en graanprodukten. Het voedselbestanddeel is belangrijk in de vroege zwangerschap. Het bevordert op een overigens nog onbekende wijze de goede groei van de neurale buis. Daaruit ontstaan uiteindelijk ruggemerg en hersenen, terwijl cellen uit de neurale buis betrokken zijn bij de aanleg van andere organen.

Na de 15e dag van de zwangerschap ontwikkelt zich uit een verdikking van het embryo de neurale plaat. Die groeit uit en krijgt wallen die weer naar elkaar toegroeien en samensmelten. Er ontstaat zo een kokertje, rond de 22ste dag van de zwangerschap, en dat is de neurale buis.

De sluiting van de neurale buis verloopt soms niet goed en kan leiden tot de geboorte van een kind met spina bifida (open ruggetje). De ernst daarvan kan variëren. Bijna 20% van de bevolking heeft een lichte afwijking aan de ruggewervels die geen enkele last veroorzaakt, maar wel een gevolg is van een klein sluitingsdefect. In ernstige gevallen ligt het abnormale ruggemerg bij de geboorte aan het oppervlak van een zwelling, meestal op de onderrug. Een operatie is dan vaak aangewezen, als er geen andere ernstige aangeboren afwijkingen zijn zoals een waterhoofd en ernstige hart-, darm-, en nierafwijkingen zijn, of tumoren die soms ook aan een neurale buisdefect wordne toegeschreven. Vaak overlijden deze kinderen vroeg, of zijn ze blijvend gehandicapt.

Ernstige vormen van neurale buisdefecten komen in Nederland ongeveer 200 à 300 keer per jaar voor. Met Downsyndroom is het daarmee de belangrijkste geboorte-afwijking. In totaal worden bij de huidige geboortecijfers 4000 tot 7500 kinderen (2,5 tot 4 procent) met een of meer afwijkingen geboren.

De rol van foliumzuur bij het ontstaan van neurale buis defecten wordt al 25 jaar vermoed. Het verband werd steeds sterker. Een doorbraak in de controverse over wel of geen voedingsadvies bracht een Hongaars onderzoek met een vergelijking tussen ruim 2000 vrouwen die een vitaminepreparaat met foliumzuur (0,8 milligram) slikten en 2000 vrouwen die alleen spore-elementen en vitamine C kregen. De zes spina bifida kinderen werden allemaal bij vrouwen geboren die geen foliumzuur slikten.