WADDENGAS

De stuurgroep - op wier advies het kabinet-Lubbers/Kok zijn besluit over gasboringen in de Waddenzee voornamelijk zal baseren - bestond uit directeuren van oliemaatschappijen en ambtenaren van de betrokken ministeries. De milieubeweging stond buitenspel, waardoor een belangrijk aspect ontbreekt in de afweging van de ministerraad: de gevolgen van een gevaarlijke vorm van de zogeheten blow-out èn de noodzaak van het Waddengas in relatie tot klimaatverandering.

Een blow-out is een ongecontroleerde uitstroom van olie en/of gas en een van de gevreesde ongelukken in de olie- en gasindustrie. Een blow-out kan ontstaan als tijdens het boren een olie- of gashoudende laag onder hoge druk wordt aangeboord. Als het veiligheidssysteem weigert, kan de olie of het gas ongehinderd omhoog spuiten.

NAM-directeur H. Dijkgraaf betoogde in NRC Handelsblad van 15 november dat het effect van een blow-out in de Waddenzee gering zal zijn, omdat men naar verwachting uitsluitend gas zal aantreffen. Maar ook aan een blow-out met gas zijn risico's verbonden. Met het gas komt namelijk een lichte, vloeibare olie (condensaat bestaande uit o.m. benzeen en tolueen) naar boven.

Een blow-out kan op twee manieren gebeuren: door de boorbuis èn buiten de boorbuis om. In het rapport van de stuurgroep wordt slechts de minst gevaarlijke van de twee gemeld: de blow-out door de boorbuis. Bij de gevaarlijke blow-out zoekt het mengsel van gas en condensaat zich buiten de boorbuis om een weg naar boven. Daardoor borrelt gas en condensaat in de omgeving van de boorinstallatie uit de grond omhoog. Bij boring vanaf het land zal dit leiden tot lokale bodemvervuiling; bij boring in de Waddenzee zal het giftige condensaat zich mengen met water en zich hechten aan het sediment. Getijdestromen verspreiden het giftige condensaat dan verder in de Waddenzee, wat grote gevolgen heeft voor vogels, zeehonden en andere organismen (met name schelpdieren en jonge vis).

Volgens cijfers van de NAM kan bij zo'n ongeluk dagelijks 120 tot 160 kubieke meter condensaat vrijkomen. Alleen door het boren van een nieuwe put kan men proberen de uitstroom in de diepe ondergrond te stoppen. Analyse van ongelukken in de olie- en gasindustrie leert dat ruim eenderde van de blow-outs buiten de boorbuis plaatsvindt. De kans op zo'n ongeluk in de Waddenzee is dus wel degelijk aanwezig.

    • Greenpeace Nederland
    • Willem Jan Goossen