Universiteit wil beurzen zelf regelen

UTRECHT, 23 NOV. De studiefinanciering kan het beste worden geregeld door de universiteiten. De overheid zou het toekennen van de beurzen aan hen moeten overlaten.

Dit zegt voorzitter ir. W.C.M. van Lieshout van de vereniging van Nederlandse universiteiten (VSNU) in een reactie op een initiatief van de technische universiteiten van Delft, Twente en Eindhoven. Deze vroegen minister Ritzen (onderwijs) vorige week de toekenning van beurzen in het laatste studiejaar voortaan zelf te mogen regelen. Zo zouden studenten beter worden aangespoord snel af te studeren.

De TU's doorbraken met hun verzoek aan Ritzen de gezamenlijke opstelling van de universiteiten. Van Lieshout ziet dit als “een blijk van jeugdig ongeduld”. Hij wil zelf nog veel verder gaan: “De studiefinanciering moet in zijn geheel decentraal worden geregeld. Dat past bij de groeiende autonomie van de universiteit.” De wens van de TU's is daarbij vergeleken “een kleine stap”.

Het huidige stelsel van studiefinanciering - met een basisbeurs voor iedereen, ongeacht het ouderlijk inkomen - heeft zijn langste tijd gehad, aldus Van Lieshout. Hij ziet in plaats daarvan een systeem van leningen voor iedereen en een apart budget dat de universiteiten, volgens eigen criteria, mogen uitgeven aan speciale groepen als studenten uit kansarme milieus, 27-plussers, allochtonen of herintredende vrouwen. Dat dit een duidelijk onderwerp van concurrentie tussen de universiteiten zal worden, ziet Van Lieshout alleen maar als een voordeel. De VSNU wil binnenkort concrete plannen ontwikkelen.

Het idee om in ieder geval een deel van de studiefinanciering aan de universiteiten te laten, bestaat al langer in de universitaire wereld. Afgelopen september stelde de voorzitter van de universiteit van Amsterdam, J.K.M. Gevers, al voor om de studiefinanciering “te laten invullen en uitvoeren door de universiteiten zelf”.

Ook de politiek ziet er wel wat in. Vorige week zei staatssecretaris Cohen tijdens een PvdA-bijeenkomst in Amsterdam dat de gedachte “het bekijken waard is”. In het CDA leven ideeën om de universiteiten de zeggenschap te geven over de extra beurs voor uitwonenende studenten. PvdA-Kamerlid T. Netelenbos stelde vorige week tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting voor de universiteiten een eigen 'doelgroepenbeleid' te laten voeren voor studenten die ouder zijn dan 27 jaar.

De PvdA gelooft overigens niet dat de decentralisatie veel verder kan gaan, omdat in het stelsel het ouderlijk inkomen altijd een rol zal moeten spelen, aldus PvdA-Kamerlid W. Vermeend. “Wegens de controle, onder meer via de belastingdienst, moet de basisvoorziening centraal geregeld blijven. Maar daarboven zou het beleid voor doelgroepen door de universiteiten kunnen worden gedaan, als een soort 'superauditorenfonds' .”