LEOLUCA ORLANDO; De nieuwe hoop van Palermo

ROME, 22 NOV. “Palermo heeft Palermo bevrijd.” Dat was de eerste reactie van Leoluca Orlando gisteravond laat, toen duidelijk was geworden dat de Siciliaanse hoofdstad massaal had gekozen voor hem - de man die heel zijn programma heeft opgehangen aan één doel: strijd tegen de mafia.

Drie op de vier Palermitanen kozen voor Orlando als hun nieuwe burgemeester. Zowel in de sloppenwijken als onder de gegoede burgerij heeft de charismatische en onvermoeibare Orlando steun verworven in zijn slopende campagne. Zelfs de mafiose centra stemden op hem, een bewijs dat de mafia niet meer zo strak als vroeger de stemmen kan controleren.

Het is het succes van een voormalige christen-democraat die, met een aantal jezuïeten als adviseurs en gesteund door een brede linkse coalitie, een culturele revolutie wil doorvoeren in Palermo. Politie en justitie zijn niet genoeg tegen de mafia, de mentaliteit van de mensen moet veranderen, zegt Orlando steeds.

Tegenstanders vergelijken hem met een fundamentalistische ayatollah. Zelfs de vorige jaar vermoorde mafiabestrijder Giovanni Falcone is door hem zwaar gekritiseerd, omdat die had geweigerd zich in het kamp van Orlando te scharen.

Maar de eerste 'Palermitaanse lente', de periode van 1985 tot 1990, toen Orlando voor de christen-democratische partij burgemeester was, heeft veel goede herinneringen achtergelaten. Volgens critici heeft Orlando wel veel gepraat - Orlando kan een ware spraakwaterval zijn - maar weinig laten zien. Toch heeft Orlando in die eerste periode als burgemeester op allerlei manieren geprobeerd de mafia in het openbaar bestuur aan te pakken, al werd hij toen gehinderd door zijn christen-democratische partij. In 1989 kwam het tot een confrontatie, toen Orlando zei dat hij alleen lijsttrekker voor de Europese verkiezingen wilde zijn als de beruchte Salvo Lima, de anderhalf jaar geleden vermoorde rechterhand van oud-premier Andreotti, van de lijst werd gehaald. Orlando verloor, maar bleef nog binnen de partij en haalde bij de lokale verkiezingen in 1990 71.000 voorkeurstemmen. Daarna zetten de christen-democraten onder regie van Andreotti hem buitenspel. Orlando besloot uit de partij te stappen en richtte La Rete op, een kleine nationale anti-mafiapartij die ook in Milaan, Turijn en Trento een redelijke aanhang heeft opgebouwd. Sindsdien kan hij zich niet verplaatsen zonder politiebewaking.

De Siciliaanse hoofdstad hoopt nu op een tweede lente. De 46-jarige Orlando wil nieuwe banen scheppen door de restauratie van het verwaarloosde oude centrum. En in de strijd tegen de mafia weet hij zich nu gesteund door een duidelijke meerderheid in de gemeenteraad en door driekwart van de bevolking. Zijn hoofddoel? “Ik wil dat Palermo weer tot leven komt.”