Italiaanse kiezers verlaten massaal de christen-democratie

PAG.5 NIEUWSANALYSE PORTRET ORLANDO

ROME, 22 NOV. Bij tussentijdse lokale verkiezingen in Italië heeft de christen-democratische partij, sinds de oorlog de dominerende politieke factor, een enorme nederlaag geleden. Grote winnaars zijn de neofascistische partij en de linkse coalities, die worden gesteund door de voormalige communistische partij.

De uitslagen worden gezien als een voorbode van de ingrijpende veranderingen die het land te wachten staan bij vervroegde parlementaire verkiezingen, die mogelijk volgend voorjaar worden gehouden. In Italië tekent zich een polarisatie af tussen links en rechts, die een einde maakt aan de centrale rol van de christen-democraten, die zwaar aangeslagen zijn door de corruptieschandalen. Bovendien blijkt de opmars van de protestpartij Lega Nord in het noorden van het land minder onstuitbaar dan vaak is gedacht.

Zowel in Rome als in Napels is de neofascistische Italiaanse Sociale Beweging MSI volgens de voorlopige uitslagen de grootste partij geworden, met rond dertig procent. De MSI heeft stemmen afgesnoept van de christen-democraten, die niet boven de tien procent uitkomen. Zij lijkt de rechtse proteststem van het zuiden te worden. Een essentieel verschil met de Lega Nord is dat de MSI zich fel verzet tegen iedere suggestie van een deling van Italië.

Toch zijn de kansen van de MSI-kandidaten in Rome en Napels, respectievelijk partijleider Gianfranco Fini en Alessandra Mussolini, om burgemeester te worden, niet zo groot. Omdat vrijwel nergens een kandidaat een absolute meerderheid heeft behaald, moet over twee weken opnieuw worden gestemd. Fini en Mussolini moeten het dan opnemen tegen twee kandidaten die worden gesteund door coalities van linkse partijen en gisteren aanzienlijk meer steun kregen dan de neofascisten.

De situatie is vergelijkbaar met die in het noorden. In Venetië en Triëst kreeg de protestpartij Lega Nord de meeste stemmen, in Genua werd zij de tweede partij. Maar de kandidaat-burgemeesters van de Lega gaan in Venetië en Genua in de tweede ronde vanuit een underdog positie de strijd aan met de kandidaten van linkse coalities. In Triëst haalt de Lega-kandidaat waarschijnlijk de tweede ronde niet.

Achille Occhetto, leider van de ex-communistische Democratische Partij van Links (PDS), sprak van een schitterend resultaat. “We hebben de Lega gestopt in Genua, Venetië en Triëst, en als er nu zou worden gestemd, zouden we de grootste partij zijn.”

    • Marc Leijendekker