Israel bereidt vertrek uit Zuid-Libanon voor

TEL AVIV, 22 NOV. Het Israelische opperbevel treft voorbereidingen om het leger volledig uit het zuiden van Libanon terug te trekken in het kader van het vredesproces in het Midden-Oosten. Dat meldt de Israelische pers vandaag.

Tot ontsteltenis van de inwoners in het grensgebied met Libanon is het opperbevel tot de conclusie gekomen dat de aanwezigheid van Israelische troepen in Zuid-Libanon voor hun veiligheid niet meer strikt noodzakelijk is. Volgens het nieuwe concept kunnen de in Noord-Israel gelegerde troepen dit gebied afdoende tegen mogelijke aanvallen uit Zuid-Libanon beveiligen.

Premier Yitzhak Rabin heeft het afgelopen weekeinde in de VS voor de eerste maal de voorwaarden ontvouwd waaronder Israel bereid is Zuid-Libanon te ontruimen. In een vraaggesprek voor de televisie zei hij dat legering van het Libanese leger langs de noordkant van de 'veiligheidszone' in Zuid-Libanon en ontwapening van Hezbollah de Israelische terugtrekking na een periode van een halfjaar rust mogelijk maakt. Israel gaat ervan uit dat het door Israeliërs getrainde en gefinancierde 'Zuidlibanese leger' onder bevel van de Libanese generaal Lahad in het reguliere Libanese leger kan worden opgenomen en een rol van betekennis kan blijven spelen bij de beveiliging van Zuid-Libanon.

Vorige week werd een positie van het Zuidlibanese leger door Hezbollah-strijders veroverd en werden twaalf huurlingen zonder weerstand te bieden gevangengenomen. Dit voorval wees nogmaals uit dat, naarmate de vredesgeruchten sterker worden, de huurlingen van het Zuidlibanese leger hun motivatie verliezen om te vechten.

Vooruitgang in het Israelisch-Libanese vredesoverleg is afhankelijk van ontwikkelingen in het Israelisch-Syrische vredesproces. Bij terugkomst uit de VS riep Rabin Syrië gisteren op tot het openen van geheime diplomatieke kanalen om serieuze vooruitgang te kunnen boeken. Anderzijds zou Rabin erin zijn geslaagd de Amerikaanse president Bill Clinton ervan te overtuigen de komende maanden geen hoge prioriteit toe te kennen aan een vredesdoorbraak met Syrië. Rabin gelooft dat hij, wegens het afglijden van de steun voor zijn politiek, het Israelische volk niet gelijktijdig terugtrekking uit de Gazastrook, Jericho en ook nog opgave van de hele Golan-hoogvlakte kan voorschotelen. De komst van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, begin volgende maand naar het Midden-Oosten ter aanmoediging van toenadering tussen Damascus en Jeruzalem lijkt strijdig te zijn met Rabins opzet de problematiek van de Golan-hoogvlakte nog enige maanden op een afstand te houden. De Israelische pers citeert vandaag politieke en militaire bronnen die zich afvragen of het niet beter zou zijn dat minister Christopher zijn reis naar het Midden-Oosten uitstelt.

Het diplomatieke beeld in het Midden-Oosten is nogal ondoorzichtig wegens zeer intensieve contacten op het hoogste niveau tussen Syrië, Jordanië en Libanon, die de indruk wekken dat er spoedig een algehele vredesdoorbraak zal komen, zoals de Egyptische president Hosni Mubarak beweert. De Jordaanse koning Hussein voerde het afgelopen weekeinde in Damascus besprekingen met de Syrische president Hafez Assad, die op zijn beurt deze week in de Libanese hoofdstad Beiroet besprekingen zal voeren met de Libanese leiders.

Ondertussen worden morgen in Kairo de besprekingen hervat tussen Israel en de PLO over het opzetten van de Palestijnse bestuursautonomie in Jericho en de strook van Gaza en de daaruit voortvloeiende terugtrekking van de Israelische troepen.

Volgens de Israelische pers zal Israel niet de politiek van de verschroeide aarde toepassen zoals bij de ontruiming van de Sinaïwoestijn het geval was, toen de stad Yamit en alle nederzettingen en militaire installaties werden vernietigd. Ditmaal zullen de door het leger te ontruimen militaire kampen en installaties aan de PLO worden overgedragen. Inmiddels hebben reservisten reeds oproepen gekregen om een snelle ontruiming mogelijk te maken.

De minister van politie, Moshe Shahal, zei dat Israel instemt met een Palestijnse politiemacht van 15.000 man. De Palestijnse politie-agenten zullen worden uitgerust met pistolen, machinepistolen en ook de beschikking krijgen over gepantserde voertuigen. PLO-leider Yasser Arafat heeft reeds opdracht gegeven aan zevenduizend manschappen van het in de Arabische wereld verspreide Palestijnse bevrijdingsleger zich in Egypte en Jordanië te verzamelen. Het is de bedoeling dat deze Palestijnse soldaten de ruggegraat van de Palestijnse politiemacht zullen vormen. Drie hoge officieren van de PLO hebben inmiddels van Israel toestemming gekregen om naar de Gaza-strook te komen om de legering van de Palestijnse politiemacht te regelen.

Leiders van de joodse kolonisten in de bezette gebieden hebben de 120.000 Israeliërs in de bezette gebieden gisteren opgeroepen orders van de Palestijnse politie niet op te volgen en zo nodig tegen hen vuurwapens te gebruiken. De regering Rabin staat op het punt te besluiten krachtig tegen joodse kolonisten op te treden die het recht in eigen handen nemen en er een gewoonte van hebben gemaakt 's nachts strafexpedities in Palestijnse dorpen en steden uit te voeren. Het gaat om een harde kern van kolonisten van de Kach-beweging, die als een gewapende ondergrondse een campagne tegen de akkoorden tussen Israel en de PLO voert.

    • Salomon Bouman