Gewonden in centrum van Madrid; Skinheads herdenken Franco

MADRID, 22 NOV. Elf gewonden, van wie een zeer ernstig, en een dertigtal arrestaties vormden vanochtend de balans van het weekeinde waarin Spanje de dood herdacht van dictator Francisco Franco. De laatste jaren slinkt het aantal aanhangers van de Caudillo dat met de sterfdag in actie komt, maar nu staat een heel ander kaliber klaar om het vaandel over te nemen. Het zijn de 'cabezas rapadas', Spanjes uitvoering van de skinheads, die dit weekeinde een groot deel van de demonstraties en gewelddadigheden voor hun rekening namen.

In Madrid vonden de afgelopen weken tientallen arrestaties plaats van skinheads die 's avonds groepsgewijs voorbijgangers molesteerden wier gezicht of huidskleur hun niet aanstond. Niettemin bestond gisteren meer dan een derde van de zesduizend demonstranten op de Madrileense Plaza de Oriente uit zeer manifest aanwezige skinheads.

Het plein tegenover het Koninklijk Paleis bood dan ook een bonte aanblik. De inmiddels bejaarde oud-strijders en Falange-gangers verdrongen zich rond de stalletjes om een Franco-kalender, Franco-bidprentjes en Franco-sherry in de wacht te slepen. Hier heerste nog het vertrouwde beeld: de heren met potlooddunne snorren, blazers en zonnebrillen, de dames met keurig opgestoken haar en in een bontje.

Maar even verderop kende de samengestroomde menigte een geheel andere snit. Hier zetten Bomber-jacks, de stappers van Doc Martens, gemillimeterd haar en tatoeages de toon. Pukkelige pubersmoeltjes, maar ook meer vierkante verschijningen - gebouwd op confrontatie en in halve gevechtsuitrusting - verdringen zich rond de uitgestalde waar. Er is dan ook steviger kost in de aanbieding: geen zoete bidparafernalia, maar een uitgebreid assortiment nazi-symbolen en T-shirts waarop de glorieuze eindoverwinning van Hitler wordt gepredikt.

De jonge garde bleek gisteren nog niet tot het spreekgestoelte te zijn doorgedrongen. Dat was gereserveerd voor de oude garde, die twee uur lang hakkelend lamenteerde over het verval van de katholieke zeden, het socialistisch addergebroed dat het land regeert en de verraderlijke rol van de koning. Maar er is hoop, aldus een van de sprekers, want toonde de aanwezigheid van zoveel jeugd niet aan dat er nog plaats is voor idealen? Daar moest de aanwezige pers maar eens wat plaatjes van schieten zodat duidelijk werd dat het niet alleen de ouderen waren die het vuur brandend houden.

Toen een aanwezige camera-ploeg dit verzoek even later inwilligde bleken de skinheads echter weinig gediend van al te grote belangstelling. Terwijl een aantal Beierse leeftijdgenootjes een ritmisch Sieg Heil over het plein liet galmen en jong en oud onder het Arriba España de fascistische groet brachten, verdwenen de gezichten achter zwarte sjaals. De cameraman werd op dwingende toon gemaand zijn band af te geven. Slechts een escorte van door omstanders gealarmeerde politie kon voorkomen dat het filmmateriaal met geweld werd ontvreemd. De voorgaande dag moest een fotograaf van het dagblad El Pas op soortgelijke wijze uit de menigte ontzet worden.

In de commentaren wordt geconstateerd dat er de laatste tijd geen voetbalwedstrijd meer nodig is voor uitbarstingen van het geweld van de skinheads, die het vooral hebben gemunt op buitenlanders, homoseksuelen, druggebruikers en jongeren van meer alternatieve signatuur. De Madrileense openbare aanklager heeft inmiddels aangekondigd dat tegen de openlijke gewelddadigheden van de skinheads jarenlange gevangenisstraffen geëist zullen worden.