Geruisloze aftocht van Nederlands laatste hoop Timman en Piket

TILBURG, 22 NOV. De vrij geruisloze uitschakeling van Jan Timman en Jeroen Piket heeft het Interpolis knock-out toernooi al na drie van de zeven ronden van zijn laatste Nederlandse deelnemers beroofd. Piket mocht in de retourbeurt nog het langst hopen dat hij het verlies uit de eerste ontmoeting ongedaan zou maken. De analyse na afloop toonde echter aan dat de remise die Kaidanov veilig stelde, de juiste uitslag was. Piket draaide niet lang om de hete brij heen: “Alsof de duivel er mee speelde verzandde alles wat we bekeken in remise. Maar daar lag het natuurlijk niet aan. De echte ellende was de eerste partij, toen ik in tijdnood de winst miste en zelfs nog verloor.”

Timman legde al na 24 zetten het hoofd in de schoot in een stelling die inderdaad weinig beloofde. Voor de rauwe wereld van het knock-out toernooi stelde de Amsterdammer zich te klassiek op. Ter verdediging van zijn speelwijze voerde hij aan: “Het is bijna niet te doen om met zwart op winst te spelen. Daarnaast had ik vandaag geen zin in een heel scherpe opening.”

Het verdwijnen van de laatste Nederlandse deelnemers lokte voorspelbare grapjes uit over de opmerkelijke afwezigheid in Tilburg van Paul van der Sterren. Aan de vooravond van het toernooi liet deze het organisatiecomité weten dat hij op grond van zijn recente successen op plaatsing in de tweede ronde rekende. Het antwoord was dat het uitnodigingsbeleid gebaseerd was op de Elo-lijst van 1 januari en dat Van der Sterren toen nog moest beginnen aan de triomftocht die hem een eerste plaats in het zonetoernooi en het Nederlands kampioenschap en een tweede plaats in het Interzonale toernooi zou brengen.

Niet minder klassiek dan Timman stelde de als eerste geplaatste Anatoly Karpov zich op. Ook hij voelde er niks voor om als zwartspeler met het hoofd door de muur te gaan. Zonder een spoor van aarzeling ging hij al na 18 zetten akkoord met een tweede remise tegen Vyzmanavin. Hoewel hij zich in het recente verleden slechts een matige snelschaker heeft getoond, zag Karpov blijkbaar niet op tegen een paar barragepartijtjes met een schaker die zijn hardheid voor een belangrijk deel verwierf als geldspeler in de Moskouse parken. Dat bleek goed gezien. Ook de gewoontegetrouwe glazen rode wijn bij de lunch vermochten Vyzmanavin niet van een kansloze nederlaag af te houden.

De achter Karpov als tweede geplaatste Vassily Ivantsjoek herstelde zich met voorbeeldige rust tegen Simen Agdestein, het Noorse dubbeltalent dat ooit door Kasparov 'de super-amateur' werd gedoopt. Ondanks de grote druk waaronder hij stond liet Ivantsjoek zijn prachtige schaaktalent niet ontregelen door zijn kwetsbare zenuwgestel. De geïmproviseerde, dubieuze openingsopzet waarmee Simen Agdestein zijn voorsprong verdedigde werd op vakbekwame wijze uit het lood gespeeld, waarna ook de beslissingspartijen met vaste hand in winst werden omgezet.

De schade onder de zestien geplaatste spelers die pas in de tweede ronde hoefden aan te treden zal de Tilburgse organisatoren niet met vreugde vervullen. Niet minder dan negen van hen zijn al bij de penningmeester geweest om af te rekenen. Eén van de belangrijkste koppen die rolden op weg naar de achtste finale, was die van Michael Adams, de koele winnaar van de eerste editie van het Tilburgse knock-out toernooi. Alexander Morozevitsj lijkt zijn naam als grote Russische belofte met steeds meer nadruk waar te gaan maken. De eerste nederlaag die hij Adams toebracht, ging nog met horten en stoten. Een dag later ving hij het offensief van de Engelsman onbewogen op om uiteindelijk andermaal het volle pond op te eisen.

Toch hebben de partijen van de 16-jarige Morozevitsj nog steeds geen uitsluitsel kunnen geven over de ware omvang van zijn talent. Alsof hij zich daar zelf ook van bewust is compenseert hij het matige niveau van zijn partijen met een lichte hang naar sterallures. Adams keek met enige bevreemding hoe zijn tegenstander de stukken à la Kasparov in de velden schroefde. Pas echt verbaasd raakte de Engelsman, toch een gerenommeerd grootmeester, toen hij na zijn opgave het notatieformulier van Morozevitsj niet aangereikt kreeg, maar met een zwierige zwaai toegeworpen.

    • Dirk Jan ten Geuzendam