De verpakking is aantrekkelijker dan de inhoud; Feyenoord is hoe dan ook spraakmakend

ROTTERDAM, 22 NOV. Een melancholische Hongaar wordt in Feyenoord-kringen humor toegedicht omdat hij slechts puft en glimlacht wanneer de wereld hem toespreekt. Een grote, stoere Rotterdamse verdediger met lange blonde manen en een baard is al gauw een Griekse held. En dan zijn er nog twee donkere, modieuze, langgelokte dribbelaars, een roodharige, spichtige, houterige spits, een paar donkere, snelle, robuuste, kaalgeschoren verdedigers en een boomlange, onverstoorbare doelman. Hun trainer is een tragikomiek.

Het moet gezegd, Henryk Larsson mistaat niet in dit bonte gezelschap. De kleur van zijn huid en zijn haren zijn wat onbestemd. Hij is Zweed met Kaapverdisch bloed. Zijn witgeel-bruinige haren zijn lang en volgens de rasta-beginselen geknoopt. Wanneer hij voetbalt bindt hij ze samen met een witte band. Hij is 21 jaar, klein, snel, behendig, doeltreffend en sinds twee wedstrijden Zweeds international.

Met een vreemdsoortige Zweed, een Hongaar, een Nigeriaan, twee IJslanders en al die uiteenlopende Nederlandse types vormt de Feyenoord-selectie een aantrekkelijk reclame-object. John de Wolf is big business, lezen we in de krant van Feyenoord. Zijn toekomst is sinds kort verzekerd als commercieel pr-man van een onderneming in bedrijvenschoonmaak en beveiliging. Zijn uiterlijk is als dat van Feyenoord meer dan zijn voetbalkwaliteiten zijn handelsmerk geworden. De verpakking van het Feyenoord-voetbal is aantrekkelijker dan de inhoud.

Voetbal is commercieel geworden, voetbal is marketing. Als voetbal niet verkoopt als sport, moet het op een andere manier aan de man worden gebracht. Niet eens meer als amusement, maar als handelswaar. Zelfs als het voetbalspel degelijk en doeltreffend is, vraagt het om versiering. Kortgeknipte, onberispelijke spelers moeten wel heel begaafde technische voetballers zijn, willen zij tot de verbeelding spreken. In tegenstelling tot die van Feyenoord is het uiterlijk van de spelers van Ajax allerminst extreem.

Bewust in de zin van marketing-gericht is de uitstraling van Feyenoord waarschijnlijk niet eens. Maar wat men ook van Feyenoord mag denken, Feyenoord is spraakmakend. En daaraan zal de club voor een belangrijk deel zijn huidige grote populariteit danken. Vergeleken met Feyenoord is Ajax ondanks het vaak mooie voetbal saai. Omdat mooi gauw kan vervelen.

Als er bij wedstrijden van Feyenoord geen opstootje is, als er geen ophef is of verontwaardiging, dan is er tegenwoordig iets mis bij Feyenoord. Hemelse blijdschap bij een overwinning, immens verdriet bij een uitschakeling voor bijvoorbeeld de Europa Cup alsof er niets onrechtvaardigers bestaat.

Feyenoord speelt zijn slachtofferrol als geen ander. Een soort Calimero-complex. Zoveel pathos als na de uitschakeling door FC Porto is zelden vertoond. Altijd wordt Feyenoord geslagen. Altijd gaat Feyenoord gebukt onder de verering voor Ajax. Altijd zet Feyenoord zich af. Altijd zal Feyenoord het landskampioenschap vieren als een revanche op Ajax.

De manier waarop de Rotterdammers voetballen is gebaseerd op de strijd tegen de grote broer. Zo sterk als ze ondanks hun tekortkomingen ten opzichte van Ajax zijn gaan voetballen, doet denken aan de manier waarop Michael Jordan de beste basketballer ter wereld werd. Hij werd groot en sterk door als jongen altijd basketpartijtjes te spelen tegen zijn grote broer.

Feyenoord is een team, Feyenoord is een vriendenelftal, Feyenoord staat dichter bij het volk. Al dat soort kwalificaties wordt gebruikt wanneer de grootheid van Ajax ter sprake komt. De trainers zouden zo graag willen dat de spelers van hun eigen kracht uitgingen. Maar ze slagen er maar niet in hun elftal te laten spelen zoals zij denken dat het moet.

Henryk Larsson zou een voetballer kunnen zijn die iets extra's aan het spel van Feyenoord toevoegt. In Zweden wordt de spits van middenmoter Helsingborg beschouwd als een groot talent. Een kwartier voor het einde van de thuiswedstrijd tegen Vitesse mocht Larsson invallen voor Blinker. Zijn eerste acties waren onwennig. Hij is niet gewend met meer dan twee spitsen te spelen. De kleine aanvaller werd door zijn medespelers op een manier aangespeeld die duidde op onbekendheid: hard en hoog.

Het bevroren veld lag Larsson niet, bekende hij na afloop toen hij door een elftal meegereisde Zweedse journalisten werd ondervraagd. In Zweden wordt de voetbalcompetitie stilgelegd zodra de eerste signalen van de winter voelbaar zijn. Ove Kindvall, de beroemdste Zweed in Feyenoord-shirt, maakte altijd een mindere periode door tijdens de Nederlandse wintermaanden.

Het was Kindvall die de huidige Feyenoord-leiding attendeerde op het talent Larsson. Of hij een vaste kracht wordt, is niet zeker. Hij zal de concurrentiestrijd moeten aangaan met Kiprich, Van Loen en Obiku. En misschien vormt hij wel een bedreiging voor Blinker en Taument. Het is nog de vraag, beweert Van Hanegem voorzichtig, of Larsson in het team past.

Hij heeft in elk geval uitstraling. Dat exotische schijnt goed te werken op het gemoed van de Feyenoord-aanhang. De fotografen zijn blij. Feyenoord heeft er een trekpleister bij. Nog even en Larsson vormt met Blinker en Taument de langharigste voorhoede van het Nederlandse voetbal. Dat zou pas een goed reclame-object zijn. De verpakking van het produkt trekt meer aandacht dan de inhoud.

    • Guus van Holland