CDA rukt op naar de grachtengordel

De polderjongen gaat de stad veroveren. Elco Brinkman moet volgend voorjaar als een frisse Alblasser-wind neerstrijken op dat deel van Nederland dat eerder het electoraal domein van socialisten en D66'ers was. Stadse mensen, bang voor vuil en onveiligheid, zouden wel eens gevoelig kunnen zijn voor het deugdzaamheids-offensief van de kandidaat-lijsttrekker van het CDA. D66, dat op winst staat in de grote stad, is gewaarschuwd.

Het interne CDA-campagneboek (Vuurproef '94) voor de drie verkiezingen van volgend jaar noemt maar liefst veertig steden waarop straks de christen-democratische aandacht wordt geconcentreerd. De electorale opmars die daar bij eerdere verkiezingen begon, moet met verhevigde inzet worden voortgezet. Een oude tegenstelling in de politiek - CDA voor boeren en onderwijzers van het platteland; PvdA en D66 voor arbeiders, gemeenteambtenaren, en hogeschool-docenten in de stad - smelt langzaam weg.

De CDA-mars op de stad is niet nieuw, maar de redenen ervoor zijn wel steeds dringender. De “relatie met agrarische sector en onderwijs staat onder druk” staat in het campagneboek. Westlandse tuinders en Brabantse varkenshouders zijn voor het CDA wat WAO'ers en mensen met een bijstanduitkering voor de PvdA betekenen. Jaren van mestbeleid en schaalvergroting van het onderwijs op het platteland hebben hun uitwerking op de CDA-achterban niet gemist.

Ook heet het dat “de positie van het maatschappelijk middenveld steeds meer omstreden lijkt te raken”. De oude verbanden van school, kerk en dorpsnotabel zijn geweken voor calculerende contacten tussen burgemeesters en aannemers. De losheid van de stad die door haar anonimiteit eerst wantrouwen wekte, krijgt daardoor iets verfrissends.

Tenslotte prijken verlies en vergrijzing van leden in de 'zwakte-analyse' van de christen-democraten. Aan Brinkman en andere 'A-kandidaten' (Lubbers, Hirsch Ballin, Heerma, Van Rooy) die volgens het boek de lijsttrekker zullen omringen, de opdracht dat tij binnen grachtengordels en stadsringen te keren. (KV)

    • John Kroon
    • Kees Versteegh