Actiegroep: investeer gaswinst in Friesland

LEEUWARDEN, 22 NOV. Een najaarszonnetje breekt met moeite door de mistige koude herfstochtend, als actievoerders van de Fryske Aksje spandoeken binden aan de hekken van de boorlocatie van Elf Petroland in Idaerd. “Mei help fan gas ut it moeras” (met behulp van gas uit het moeras), “Ga$win$sten hjir!” (Gaswinsten hier) staat erop.

Fryske Aksje vindt dat Friesland meer moet profiteren van de gasopbrengsten die er in de bodem zitten. Daarom demonstreerde de actiegroep afgelopen zaterdag. Behalve de demonstratie bij de boorlocatie plakten tweehonderd sympathisanten dertigduizend stickers op guldens en rijksdaalders met de tekst “Gasjild foar Fryslân” (gasgeld voor Friesland) en deelden tientallen actievoerders honderden pamfletten uit aan automobilisten bij de vijf invalswegen naar Leeuwarden.

J. van der Baan, raadslid voor de Frysk Nasjonale Partij in de gemeente Boarnsterhim, ergert zich al jaren aan de rijkdommen die volgens hem uit de Friese bodem worden gehaald, zonder dat de provincie er beter van wordt. Vijf jaar geleden richtte hij de Fryske Aksje op die met ludieke acties het onrecht aan de kaak wil stellen. De leden zijn studenten, leden van politieke partijen zoals de VVD, D66, PvdA en de FNP maar ook mensen die louter uit een rechtvaardigheidsgevoel in touw komen.

“Op dit moment stroomt jaarlijks 1,2 miljard gulden aan aardgasopbrengsten weg uit Friesland naar het Westen”, zegt Van der Baan. “De provincie telt tweehonderd boorlocaties. Maar is Friesland een welvarend gebied? Vergeet het maar. De werkloosheid is hoog, het platteland loopt leeg en onze jeugd trekt weg, omdat er hier geen werk is. De toekomstperspectieven zijn slecht, kijk alleen maar naar de achteruitgang van de landbouw. Wat je overhoudt is een arme streek.”

Het FNP-raadslid vindt het oneerlijk dat het geld wordt gestoken in de ontwikkeling van de Randstad en de Betuwespoorlijn, die “als oplossing wordt aangedragen voor de transportproblemen”. Friesland wordt gedegradeerd tot een perifeer gebied, “terwijl het twee eeuwen geleden één van de rijkste gewesten was”.

Steeds meer politieke partijen en ook de FNV-Noord scharen zich achter de eisen van de FRA, aldus Van der Baan. “De FNV-Noord wil dat vijftig procent van de opbrengsten van het Waddengas ten goede komen aan Friesland. De Leeuwarder PvdA-fractie steunt onze eis voor een universiteit in Friesland. Ook D66 ziet steeds meer in onze denkbeelden.”