Japan tegen grote rol voor Amerika

TOKIO, 19 NOV. Japan heeft op de APEC twee doelstellingen: de Aziatische landen afschermen van de druk van Washington die het forum naar zijn hand wil zetten en de Verenigde Staten bewegen meer consideratie te hebben met de nog jonge Aziatische economieën.

Dat Amerika gastheer is betekent volgens Tokio zonder twijfel dat de VS het initiatief zullen nemen op de conferentie. De VS beseffen dat Oost- en Zuidoost-Azië als enig delen van de wereld economisch floreren en als er ergens exportkansen bestaan voor Amerikaanse produkten die banen kunnen scheppen in de VS, dan is het wel daar.

Vooral de zes landen van de ASEAN (Maleisië, Singapore, Brunei, Indonesië, de Filippijnen en Thailand) zijn bang dat ze onder druk van Amerika hun markten veel sneller moeten openstellen dan ze aan invoer kunnen absorberen. Zij hebben liever meer hulp van Japan en de VS bij de verbetering en uitbreiding van hun infrastructuur, die nu door gebreken tal van congestieproblemen en energietekorten veroorzaakt. Dat moet buitenlandse investeringen in hun landen aantrekkelijker maken en vooral leiden tot meer overdracht van technologie, die hun economieën een steviger structuur verschaffen.

Japan sympathiseert met dit standpunt, waarbij Tokio vooral oog heeft voor versterking van kleine en middelgrote ondernemingen in deze landen die toeleveranciers zijn van grotere, niet op de laatste plaats Japanse vestigingen. Tokio zal daartoe met voorstellen komen en bovendien met een plan om de energievoorziening in de ASEAN-landen zuiniger op te zetten.

Net als de ASEAN-landen en de andere Aziatische deelnemers is Japan voorstander van een zo open mogelijke structuur van APEC. Ze mag vooral geen forum voor onderhandelingen worden, laat staan een apart handelsblok onder Amerikaanse condities.

De meeste Aziatische deelnemers beseffen niettemin dat, nu de Koude Oorlog voorbij is, Amerika zijn handen vrij heeft om een prijs te vragen voor zijn militaire aanwezigheid in Azië. Niet langer is de Amerikaanse afzetmarkt een vanzelfsprekendheid. En voorlopig wil niemand graag dat òf China òf Japan òf zelfs beide de veiligheidsrol van de VS in Azië overneemt.