Andreas Gursky

Monika Sprüth Galerie, Wormser Strasse 44, Keulen. T/m 15 jan. Di t/m vr 11-13 en 15-18.30u, za 11-14u. Prijzen: 15.000 tot 20.000 Duitse Marken.

Galerie Monika Sprüth nam niet deel aan Art Cologne. Ze opende in de luwte van de beurs een bescheiden expositie met foto's van Andreas Gursky. Hoe kan het dat haarscherpe opnames van de werkelijkheid, in kleur nog wel, die werkelijkheid ineens onderdompelen in een irreële atmosfeer? Gursky (Leipzig, 1955) maakt deze moeilijk te omschrijven bevreemding tot het thema van zijn werk.

Enkele jaren geleden begon hij met het exposeren van gefotografeerde berglandschappen met toeristen, van studenten die staan te praten voor een universiteitsgebouw, een eenzame wandelaar op een dijk onder een viaduct, een opstijgend vliegtuig dat over een onaanzienlijk weiland vliegt. Het zijn geen bijzondere taferelen die Gursky kiest en mooi zijn ze ook al niet. Ze herinneren aan vakantiekiekjes of folders van een reisbureau en zijn eerst en vooral Stimmungsbilder.

In Keulen hangen nu vijf foto's die dit jaar zijn gemaakt. Gursky blijkt zijn onderwerpen trouw te zijn: ook ditmaal is er een berglandschap, maar het is surrealistischer dan de voorgaande. In Aletschgletscher meandert een spoorrails, precies zoals het hoort, tussen verdacht mooi besneeuwde bergen door. Een decor, denk je, een geënsceneerde voorstelling, of een opgeblazen opname van een speelgoed-spoorrails. Dichterbij komend moet je erkennen dat het ècht is wat je ziet: het is èchte natuur die kitsch lijkt. Iets wat al te reëel is, vertaalt het oog kennelijk als vals. De glimmende kleuren van de cibachroom-prints versterken het effect. Bizar is de opname die de onwankelbare indruk wekt van een eindeloos zandstrand; de foto is vanuit een laag standpunt genomen zodat je de zandkorrels bijna aan kunt raken. Bevreemd moet ik van dichterbij vaststellen dat het geen zand is maar vaste vloerbedekking met ribbeltjes die zich hier voor ons ontrolt.

De onaanzienlijke landschappen en stadsgezichten van Gursky geven de sensatie dat we alledaagse, grauwe dingen om ons heen ineens zien. Niet omdat ze mooi worden onder zijn blik, maar omdat hij hun stemming accentueert waardoor ze karakter krijgen - als waren het menselijke wezens.