Posterveiling: Een eeuw maatschappijgeschiedenis te koop

Afficheveiling, zondag vanaf 11u in Hotel Lion d'Or, Kruisweg 34-36, Haarlem. De kijkdagen zijn op hetzelfde adres vrijdag van 14-18u, zaterdag van 10-18u en zondag van 9 tot 10u15.

Mazzel bestaat nog. Zes affiches van de Franse ontwerper A.M. Cassandre brachten afgelopen voorjaar op de afficheveiling van Piet van Sabben in Haarlem samen 63.000 gulden op. De inbrenger had ze gevonden in een container voor het huis van iemand die van al zijn aardse bezittingen afwilde. Alles in die container was kort en klein geslagen, alleen die rol affiches was er ongeschonden ingegooid.

In vroeger jaren was zo'n vinder waarschijnlijk naar een antiquariaat gestapt waar hij misschien duizend gulden zou hebben gevangen. “Maar de mensen zijn voorzichtiger geworden”, weet Van Sabben. “Ze gaan nu liever naar de veiling, omdat ze het gevoel hebben dat ze daar eerlijker worden behandeld.” Vandaar dat Van Sabben twee jaar geleden besloot zijn eigen antiquariaat te sluiten en een veilinghuis voor affiches te beginnen.

Aanstaande zondag houdt Van Sabben voor de vijfde keer een veiling in Hotel Lion d'Or in Haarlem. Ook nu komen er weer enkele affiches van Cassandre onder de hamer, waaronder zijn beroemde posters voor de Normandie en de Statendam (richtprijzen respectievelijk ƒ 14.000 en ƒ 15.000). Andere fraaie scheepsaffiches die worden aangeboden zijn de bekende Art-Decoposter van J.A.W. von Stein voor de verbinding met Java en Sumatra door de Rotterdamsche Lloyd (ƒ 6.000-ƒ 8.000), een affiche voor dezelfde maatschappij uit 1883 (ƒ 4.500-ƒ 6.500) en Bart van der Lecks poster voor de Batavier-lijn tussen Rotterdam en Londen. Op de derde veiling bracht dat laatste affiche 30.000 gulden op.

Een topstuk is ook Jan Toorops poster voor de vereniging ter bevordering van het vreemdelingenverkeer in Katwijk aan Zee, een zeldzaam affiche dat voor 12.000 tot 16.000 gulden in de catalogus staat.

De prijzen van de overige 550 te veilen affiches zijn meer op de gewone beurs afgestemd. Het aanbod varieert van het PSP-affiche 'ontwapenend' uit 1971 en theateraffiches van recenter datum tot Franse fin-de-siècle posters en mooie Jugendstil-platen van begin deze eeuw. Behalve kwaliteit is voor Van Sabben het enige selectiecriterium dat het om reclame moet gaan. “Het moet echt toegepaste kunst zijn, kunst die met de voeten op de aarde staat.”

In het aanbod wisselen bekende namen als Johann van Caspel, Fré Cohen, Piet van der Hem, Jan Lavies, Willy Sluiter, Jan Sluiters, Dick Elffers, Jo Spier en Gielijn Escher minder bekende namen af. Zo is er op deze veiling extra aandacht voor de weinig bekende Cor van Velsen, wiens posters nu het gezicht blijken te hebben gegeven aan de jaren '50 en '60.

In de verzorgde catalogus (ƒ 45) staan alle aangeboden affiches in kleur afgedrukt. Met elkaar geven ze, zoals Van Sabben het uitdrukt, “een afspiegeling van een eeuw maatschappijgeschiedenis”.