IMMIGRATIELAND

J.H. Sampiemon is van mening dat immigratie geen immigratie mag heten (zie Opiniepagina van 11/11 jl., artikel 'Tolerantie en verharding').

De woorden 'Nederland is geen immigratieland' zijn voor het eerst te vinden in de nota 'Buitenlandse werknemers', die minister Boersma in 1972 aan de Tweede Kamer stuurde. Ik was toen directeur op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en o.a. belast met het beleid voor Internationale Arbeidsmarktzaken en Emigratie; de term was een feitelijke constatering om duidelijk te maken dat het kabinet-Den Uyl evenals zijn voorgangers een restrictief toelatings- en tewerkstellingsbeleid voorstond. Dit in tegenstelling tot landen als Australië, Canada, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en Brazilië, die immigratie o.a. vanuit Nederland aanmoedigden en bevorderden en dan ook immigratielanden werden genoemd.

Dat betekende natuurlijk niet dat er nooit buitenlanders in Nederland legaal toegelaten werden en ook een arbeidsvergunning konden krijgen. Maar dat was niet vanzelfsprekend en toestemming tot werving van werknemers in het buitenland werd, zeker wanneer het grotere aantallen betrof, alleen met goedkeuring van de minister persoonlijk verleend. Een moeilijkheid al in die dagen was de binnenkomst en tewerkstelling van illegaal toegestroomde buitenlanders onder controle te krijgen. Met name in de glastuinbouw en de horecasector werden die op schaamteloze wijze uitgebuit.

Er was, behalve ten aanzien van de repatriëring van Indische Nederlanders, maar één uitzondering op het restrictieve toelatingsbeleid. Minister-president Den Uyl verzette zich persoonlijk tegen een voorstel om de binnenkomst van Surinamers aan dezelfde regels te binden die volgens het Statuut toelaatbaar waren en die voor de binnenkomst van Nederlanders in Suriname wel degelijk werden toegepast.

Nederland was en is voor migranten uit vele landen een aantrekkelijk vestigingsgebied. De feitelijke onmogelijkheid om de illegale toestroom afdoende af te grendelen en het tot nu toe gevoerde ruime en humanitaire asielbeleid heeft zeer velen - sommigen denken tè velen - de kans daartoe gegeven. Maar Nederland was en is geen immigratieland.