Een vlucht voor onbepaalde tijd

Gymmen tijdens de vlucht, lichtkuren, een pikdonker zoutbad, weinig of juist veel drinken: de juiste remedie tegen de jetlag is nog niet uitgevonden. Of het moeten de toeristen-maaltijden aan boord zijn. Maar die benemen je iedere lust tot eten, of wekken, eenmaal gegeten, de indruk nooit genuttigd te zijn. Met een ontbijtpakket bestaande uit een homp brood, een hardgekookt ei en een kopje oploskoffie kom je de Russische toendra ook wel over, evenals met een heupflacon whisky over Amerika's Mid-West.

Moskous meest exotische vliegveld is Domodedovo, de uitvalsbasis voor Ruslands waterhoofd achter de Oeral, de toegangspoort naar het lonkende Verre Oosten, naar Vladivostok via Omsk, Tomsk en Jakoetsk. Het is een gewemel van wachtende mensen met pakken en balen, die ziel en zaligheid aan Aeroflot hebben verkocht. En hoewel Aeroflot sinds het uiteenvallen van de Sovjetunie haar hegemonie aan het verliezen is, is negentig procent van de luchtpassagiers toch nog onvoorwaardelijk aan de luchtgigant overgeleverd.

De service van Aeroflot begint in de vertrekhal meestal met de onverstaanbare mededeling dat vlucht Jak 213 naar Chabarovsk voor onbepaalde tijd is uitgesteld. Maar eens komt het moment dat de passagiers in een gele stadsbus over de hobbelige landingsbaan naar de Antonov of Iljoesjin worden vervoerd. Na enige tijd de snijdende wind bij de vliegtuigtrap getrotseerd te hebben totdat de stewardess de marsorder geeft, betreedt de reiziger het onmiskenbaar naar Russische zeep geurende vliegtuig, dat nog het meeste weg heeft van een streekbus met gordijntjes uit grootmoeders tijd. Na enig geharrewar over dubbel verkochte plaatsen zijgt hij met een zucht van verlichting neer op de langzaam doorzakkende springveren van zijn lamme leunstoel. De stewardess verfrist hem met een glaasje onvervalst Russisch bronwater met een sterk zwavelhoudende afdronk.

Op een lange vlucht mag een reiziger zich verheugen op een ontbijtpakket, bestaande uit een homp bruin brood, een hardgekookt ei, wat ham en kaas en een kopje nescafé. En op een diner van rijst met koude kip, en, vóór de landing, een zuurtje uit de ijzeren voorraad van snoepfabriek Klara Zetkin. Sinds de vrije markt haar intrede heeft gedaan in Rusland, zijn er aan boord overigens voor luttele dollars of dikke pakken roebels ook Marsen, Snickers en blikjes Heineken te koop en eenvoudige videospelletjes te huur.

Aeroflot heeft voor de avontuurlijken onder ons ook uiteenlopende verrassingen in petto. Zo overhandigde de Russische piloot, terwijl we met een groepje journalisten in een kleine Jak-54 boven de Poolcirkel vlogen, spontaan de stuurknuppel aan een Amerikaanse televisiemaker die blufte dat hij ergens thuis nog een vliegbrevet had liggen slingeren. Tijdens een andere gedenkwaardige vlucht antwoordde een stewardess op mijn vraag waarom het vliegtuig pas na een urenlange vertraging opsteeg uit Jakoetsk (-45 cß8) vrolijk dat er op de heenweg boven het pakijs plotseling een motor was uitgevallen.

Levendig herinner ik mij ook nog de vlucht naar Vladivostok, toen wegens het slechte weer een onverwachte tussenlanding gemaakt moest worden in Chabarovsk aan de Chinese grens. Acht uur stond het vliegtuig aan de grond en in die acht uur vond Aeroflot het niet nodig de passagiers van spijs en drank te voorzien. Zo waren wij gedwongen om de paar uur over de landingsbaan naar de troosteloze vertrekshal te lopen om daar te queuen voor oud brood en mierzoete koffie. In de hoek van de hal lag een enorme kluwen Aziatische recruten van het Rode Leger in diepe slaap verzonken. Zo te zien lagen ze er al dagen.

    • Laura Starink