'Controle op voedsel is taak van de overheid'

ROTTERDAM, 18 NOV. De Consumentenbond heeft er naar aanleiding van de Nuricia-affaire bij de betrokken ministeries op aangedrongen dat de levensmiddelencontrole een directe overheidstaak blijft. In het streven naar afstoten van overheidstaken bestaat het plan de controle over te laten aan de levensmiddelenproducenten. Een overheidsinspectie zou zich moeten beperken tot controle van deze controleurs.

De verontreiniging met p-tolueensulfonamide (pTSA) van potjes Nutricia-babyvoeding is ontdekt door de Inspectie Gezondheidsbescherming, de nieuwe naam voor de Keuringsdienst van Waren, maar niet door het als uitstekend toegerust omschreven controlelab van Nutricia.

Het ontsmettingsmiddel dat de Keuringsdienst in de potjes babyvoeding met varkens- en rundvlees vond, wordt onder merknaam Halamid op grote schaal in slachterijen gebruikt om tafels, containers, bakken, apparaten en messen bacterievrij te maken. De actieve verbinding in het poeder is chloramine-T (het natriumzout van p-tolueensulfonchlooramide). Het is een stof die zijn hoofdwerking dankt aan het chlooratoom dat, eenmaal in een waterige omgeving, alles wat op zijn weg komt oxydeert en daarmee bacteriën onschadelijk maakt. Als die chloorwerking voorbij is, resteert p-tolueensulfonamide (pTSA). Die stof bevat geen chlooractiviteit meer, werkt ook niet etsend, maar het molecuul heeft wel een bacteriedodende werking.

Het Residubesluit van de Bestrijdingsmiddelenwet stelde al in 1962 de maximale norm op 1 milligram per kilo (mg/kg) voor pTSA in alle voedingsmiddelen. Niet te achterhalen is of die norm is gebaseerd op kennis over de toxiciteit van pTSA, of dat hij is afgeleid van de voorloper chlooramine-T. Daarvan zijn wel toxiciteitsgegevens bekend bij proefdieren en medewerkers van de fabriek die de stof maken.

Het Bureau Bestrijdingsmiddelen in Wageningen dat de toelating van bestrijdingsmiddelen regelt, heeft in zijn toelatingsdossier alleen toxiciteitsgegevens over chlooramine-T, maar de etsende werking die het chloor daarin heeft is na een verblijf op de verwerkingstafels, op het vlees - ook als het er als sabotagedaad of om bederf te maskeren direct op is gestrooid - en in de babyvoeding absoluut niet meer te verwachten als het potje wordt geopend. Chlooramine-T valt in contact met water snel uit elkaar.

De Keuringsdienst trof 4 mg/kg pTSA aan in de potjes babyvoeding, een viermaal hogere dosis als is toegestaan. Duidelijk is dat pTSA niet thuis hoort in babyvoeding. Nutricia noemt dat de voornaamste reden om de verontreinigde potjes terug te halen en noemt het ook onwaarschijnlijk dat iemand gezondheidsschade heeft ondervonden van consumptie.

De baby-, peuter- en kleutervoeding van Nutricia bevat respectievelijk 150, 200 en 250 gram voedsel per potje. Uitgaande van 200 mg heeft een kind dat hetaangeraden ene potje per dag eet 0,8 milligram binnen gekregen.

Sulfonamiden zijn zelf niet giftig voor mensen. Het waren de eerste antibiotica die in de geneeskunde werden gebruikt tegen bacteriële besmettingen. De dosering van sulfonamiden als geneesmiddel ligt in de orde van een gram per dag. Sulfonamiden worden dus als geneesmiddel, ook aan kinderen en in het begin van de zwangerschap, gegeven in een dagelijkse hoeveelheid die duizendmaal boven de hoeveelheid ligt die in een potje Nutricia zit. Addertje onder dit gras is de aanwezigheid van een tolueengroep die nooit in het geneesmiddel voorkomt, maar ook tolueen heeft in de dosering in de potjes geen bekend effect.