Ambassadeur VS vooral gelokt door economie Nederland; 'Petje af voor distributienetwerk van Nederland'

WASHINGTON, 18 NOV. Het feit dat Nederland een belangrijk commercieel distributiecentrum is, heeft de 60-jarige zakenman Terry Dornbush uit de deelstaat Georgia ertoe gebracht zich kandidaat te stellen voor het Amerikaanse ambassadeurschap in Den Haag. Dat heeft hij gisteren tijdens een hoorzitting voor de senaatscommissie van buitenlandse zaken gezegd.

Economie speelde een grote rol in de overwegingen van Dornbush. Hij kende Nederland als een van de grootste buitenlandse investeerders in zijn deelstaat Georgia. “Amerika heeft het grootste bilaterale handelsoverschot met Nederland”, zei hij. “Twee derde van wat zij van ons importeren, exporteren ze weer verder. In 1988 probeerden wij zelf distributienetwerken op te zetten. Ik neem mijn hoed af voor de Nederlanders. Die hebben al zo'n distributienetwerk dat niet alleen West-Europa bestrijkt, maar ook reikt tot in Oost-Europa en in het Midden-Oosten.” Dornbush wil als ambassadeur kleine Amerikaanse bedrijven, die de export nog moeten leren, van dat Nederlandse netwerk gebruik laten maken.

Desgevraagd legde de voormalige investeringsbankier uit Georgia uit dat hij zich met politiek begon bezig te houden, toen hij zich in 1989 uit zijn zaak had teruggetrokken. Hij is een bekend geldinzamelaar voor Democratische campagnes. Hij gaf financiële steun aan de campagnes van onder anderen vice-president Albert Gore en senator Nunn, die hem gisteren voor de senaatscommissie kwam aanprijzen.

Toen de door Dornbush gesteunde presidentskandidaat, Bill Clinton, won, gaf Dornbush te kennen dat hij een “aandeel wilde hebben” in de nieuwe regering. Hij dacht aan een ambassadeurschap in Nederland “om de export te ontwikkelen”, een functie in de Europese ontwikkelingsbank of - als de eerste wensen niet te realiseren zouden zijn - een ambassadeurschap in Noorwegen, waar in 1994 de Olympische Winterspelen worden gehouden. Maar het nadeel is wel dat “die Olympische Spelen in 1994 ook zijn afgelopen”.

In maart werd hij in Washington ontboden. Daar werd hij gedurende een “afmattende dag” aan ondervragingen onderworpen. Half mei werd hij gebeld door zijn vriend Gore, dat Clinton hem had uitverkoren voor het ambassadeurschap.

De senatoren Paul Sarbanes en Clayborn Pell, beiden Democraat, deelden lichte prikjes uit over het feit dat Dornbush geen beroepsdiplomaat is. Dornbush vond het “juist verbredend als een klein percentage van buiten komt”. Sarbanes vroeg hem nog naar een boek 'The Ambassadors' waarin Amerikaanse ambassadeurs zich beklagen over de mensen van buiten die om politieke redenen tot ambassadeur worden benoemd. Dornbush gaf aan dat de wereld sinds het verschijnen van dat boek is veranderd. “De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken zegt dat het onze belangrijkste missie is om Amerikaanse economische belangen in het buitenland te verdedigen”, zei hij. Voor carrière-diplomaten zou deze verandering moeilijker aanvaardbaar zijn dan voor hem. “Een politiek benoemde is minder gebonden.”

Het benoemen van politieke vrienden is controversieel in het ministerie van buitenlandse zaken en in de senaatscommissie. De Union of Career Diplomats heeft zich beklaagd over het feit dat onder anderen Dornbush dankzij zijn campagnecontributies en geldinzamelingen een ambassadeurspost heeft gekregen. Volgens officiële cijfers van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken is 82 procent van de ruim 160 ambassadeurs carrière-diplomaat. Juist bij de komst van een nieuwe president worden de politieke benoemingen gerouleerd.

Beleggingen in grote bedrijven die met Nederland te maken hebben, wil Dornbush verkopen. Hij zal geen beslissingen nemen over kleine bedrijven, waarin hij heeft belegd, voorzover die noodzaak zich tijdens zijn loopbaan in Den Haag zou voordoen.

De vrouw van Dornbush, dr. Marilyn Dornbush, is pediatrisch neuropsychologe. Zij heeft een praktijk, waarin ze therapie geeft voor kinderen, speciaal kinderen met hersengebreken. Ze doceert ook aan Georgia State University en ze zou graag doceren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar ze wetenschappelijke contacten heeft.

Deze week stemt de Senaatscommissie over de benoeming van Dornbush en volgende week de voltallige Senaat. Totnogtoe heeft de benoemingsprocedure van Dornbush weinig hindernissen ontmoet en verwacht wordt dat hij het haalt.

    • Maarten Huygen