SPD moet meer 'als eenheid gaan optreden'

WIESBADEN, 17 NOV. Als de SPD meer als eenheid optreedt, de Duitse bevolking nieuwe moed geeft en vooral op sociaal-economisch gebied een alternatief weet te bieden voor de “kille en ignorante” politiek van de regeringscoalitie van CDU/CSU en FDP kan en zal zij na de Bondsdagverkiezingen van oktober volgend jaar weer regeringsverantwoordelijkheid krijgen.

Meer dan ooit is dat ook haar plicht, nu de werkloosheid feitelijk al bij vijf miljoen mensen ligt en de economische recessie ook in 1994 zal voortduren.

Zo heeft SPD-voorzitter Rudolf Scharping in zijn openingsrede tot het vierdaagse programmacongres van zijn partij in Wiesbaden duidelijk gemaakt waar zijn prioriteiten liggen.

Hij bezwoer zijn partijgenoten in een breed opgezette rede van 80 minuten, die soms wel iets had van een alternatieve regeringsverklaring, om “oog te houden voor de grote lijnen” en wat vaker bereid te zijn om van “persoonlijk afwijkende opvattingen” af te zien in het belang van de partijeenheid.

Dat de 45-jarige Scharping, die premier is in Rijnland-Palts en sinds vijf maanden partijvoorzitter, de SPD meer kiezersgroepen in het midden wil laten bereiken bleek ook uit zijn oproep om te komen tot “een breed, hervormingsgezind bondgenootschap, dat alle groepen omvat die nodig zijn om Duitsland een sociaal rechtvaardige en vreedzame toekomst te geven”. Hij nodigde onder meer de vakbonden, de kerken, “intelligente ondernemers”, wetenschappers, intellectuelen en kunstenaars uit voor zo'n bondgenootschap.

Scharping legde de nadruk op de economische recessie, de noodzaak van meer sociale rechtvaardigheid en de bestrijding van de werkloosheid, terreinen waarop de SPD volgens hem veel competenter is dan de regeringspartijen, “maar dat moeten we dan ook eensgezind laten zien”.

De economische recessie en de sociale misère - “en de wanhoop en woede die de regeringspartijen met hun onverschillige en naar rechts draaiende politiek veroorzaken” - bedreigen niet alleen de “interne vrede” in Duitsland “maar ook onze democratische stabiliteit”, waarschuwde hij. Over buitenlands- en defensiebeleid, waarover de SPD intern verdeeld is, sprak Scharping aanmerkelijk korter.

De SPD zal vasthouden aan Johannes Rau, de 62-jarige premier van Noordrijn-Westfalen, als “erkend beste” kandidaat voor de opvolging van bondspresident Richard von Weizsäcker, die volgend jaar mei aftreedt. De omstreden CDU-kandidaat Steffen Heitmann, minister van justitie in Saksen, is volgens Scharping “een intellectueel beperkte conservatief” en slechts “een werktuig” in de handen van CDU-voorzitter Helmut Kohl. Scharping zei ervan overtuigd te zijn dat Kohl straks “die arme Heitmann” weer als kandidaat zal terugtrekken “om hem daarna - zo gaat Kohl met mensen om - in de vergetelheid te laten verzinken”.

Scharping, die geldt als een tegenstander van coalitievorming met de Groenen, zei niet mee te willen doen aan “het geneuzel” over de vraag met wie de SPD in de toekomst zal of wil samenwerken. Gerekend naar de huidige stand der opiniepeilingen - waarin de SPD met 38 procent vijf punten voorligt op de CDU/CSU terwijl de FDP nog maar net boven de kiesdrempel van 5 procent hangt - wordt trouwens steeds meer gespeculeerd over een komende “grote coalitie” in Duitsland (van sociaal- en christen-democraten).