Minimale basis voor regering in Nieuw Zeeland

WELLINGTON, 17 NOV. Elf dagen na de parlementsverkiezingen in Nieuw Zeeland staat de uitslag daarvan eindelijk vast. De conservatieve Nationale Partij van premier Jim Bolger heeft met 50 zetels de kleinst mogelijke meerderheid in de volksvertegenwoordiging, die 99 zetels telt, weten binnen te halen.

De oppositiepartijen, Labour (45 zetels), de linkse Alliantie (2 zetels) en de liberale New Zealand First partij (twee zetels) delen de overige plaatsen.

Gisteren werd pas een begin gemaakt met het tellen van de door kiezers buiten hun eigen kiesdistrict en in het buitenland uitgebrachte stemmen. In het kiesdistrict Waitaki in het Zuidereiland werd door deze stemmen de voorlopige uitslag van de verkiezingsdag veranderd. In plaats van Labour won de Nationale Partij de zetel in Waitaki, met een minimale meerderheid van 51 stemmen.

Vanwege de kleinst mogelijke meerderheid in het parlement lijken de handen van Jim Bolger aan alle kanten gebonden. Verwacht wordt dat hij niet in staat zal blijken om het marktgerichte economische hervormingsbeleid van de afgelopen drie jaar voort te zetten.

Jim Bolger heeft te maken met een aantal koppige backbenchers, die hun grote bezwaren tegen het economische beleid van de afgelopen drie jaar inmiddels kenbaar hebben gemaakt. Het is daarom waarschijnlijk dat Bolger zijn minister van financiën, Ruth Richardson, de architect van dat economische beleid, niet zal herbenoemen. De premier verwacht overigens de volle rit van drie jaar te zullen uitzitten: “We hebben in dit land eerder regeringen met een zeer kleine meerderheid gehad en die is dat ook gelukt. Bovendien hebben we de economische hervormingen die het hardst nodig waren inmiddels uitgevoerd”, aldus Bolger.

Ondanks de onduidelijkheid over het aanblijven van minister Richardson reageerden de Nieuw-Zeelandse financiële markten opgelucht op de doorbraak in de politieke patstelling. Na het bekendmaken van de uitslag steeg de waarde van de Nieuw-Zeelandse dollar met twee procent en gingen de koersen op de effectenbeurs met 5 procent omhoog. In de afgelopen anderhalve weken waren de markten zeer onzeker.

Vanwege die onzekerheid wordt inmiddels van diverse kanten gepleit voor een nieuw telsysteem, dat een uitslag op de verkiezingsdag zelf oplevert. Dat systeem zou tegelijkertijd kunnen worden ingevoerd met het nieuwe kiessysteem, dat vanaf de volgende verkiezingen zal gelden. In een tegelijkertijd met de parlementsverkiezingen gehouden referendum beslisten de Nieuw-Zeelanders dat hun parlementariërs in de toekomst door een stelsel van evenredige vertegenwoordiging zullen worden gekozen, in plaats van door een districtenstelsel.

Evelien Herfkens vindt de veranderingsgezindheid bij de Wereldbank “absoluut geen window dressing”. Maar zij voegt er meteen aan toe dat de “lakmoesproef” nog moet komen. De Wereldbank is als een olietanker. Pas na enige tijd zal blijken waar het schip na een ruk aan het roer uitkomt.

    • Hans van Kregten