Zijn gewone gang

Het leven in Paramaribo gaat zijn gewone gang. Er wordt gestolen en geroofd, de benzine is onbetaalbaar en het nieuwe schooljaar wil ook maar niet op gang komen. Vooral de misdaad is een probleem. Zo beroofden drie bosnegers hier onlangs een valutahandelaar van vijf miljoen gulden aan Surinaamse en vreemde valuta. De politie kon één man aanhouden: de taxichauffeur die de met automatische geweren bewapende rovers naar de winkel van de man had gereden. Daarna konden de agenten vijf verkeerslichten op kruispunten in de stad controleren. De lichten waren plotseling uitgevallen. Dat was sabotage: een schakelkast was vernield, de bedrading doorgesneden.

Zo gaat dat hier tegenwoordig. Een vrouwelijke makelaar zat een paar dagen geleden na een transactie voldaan haar geld te tellen in haar auto. Prompt doken twee kerels op: de ene nam haar in een wurggreep, de andere pakte het geld af. Op de luchthaven J.A. Pengel is een op het oog hoogzwangere vrouw, op weg naar Nederland, aangehouden toen bleek dat onder haar positiekleding drie kilo cocaïne schuilging.

De laatste tijd gaat er geen dag voorbij zonder dat er een of twee auto's worden gestolen. Midden op de dag, midden in de stad. In sommige gevallen wordt de bestuurder onder bedreiging van vuurwapens de auto afhandig gemaakt, in andere gevallen verdwijnen wagens van de parkeerplaats. Soms worden ze teruggevonden, althans: het karkas staat dan ergens in de rimboe, de rest is 'weggedragen', zoals dat heet, en doorverkocht.

Een teken des tijds is de oprichting van een comité om het fietsen te bevorderen, om het vervoersprobleem als gevolg van de brandstofschaarste op te lossen. Om het fietsen populair te maken zullen fietstochten georganiseerd worden en wil het comité bemiddelen bij de aankoop en verkoop van rijwielen. De oprichters zijn een jurist, een eigenaar van een advertentiebureau en een student geneeskunde.

Ook de voormalige 'rebellen' in het land roeren zich weer. Ex-leden van het Junglecommando van Ronnie Brunswijk hebben gedreigd actie te ondernemen tegen het bedrijf Suralco onder leiding van hun geduchte commandant 'Oom Leo'. Ze voelen zich gediscrimineerd door Suralco, dat hen geen voorkeursbehandeling gaf bij de verkoop van huizen in het vroegere bauxietstadje Moengo. Ze zijn ook niet in aanmerking gekomen bij de verkoop van de oude fabriek in Moengo - maar zakenlieden in Paramaribo wel. Suralco ontkent de beschuldiging. Volgens het bedrijf zijn de woningen verkocht aan de hoogst biedenden en heeft niemand van het JC ingeschreven voor de fabriek.

En dan de scholen. Sinds het nieuwe schooljaar op 1 oktober is begonnen, zijn in verscheidene districten de scholen nog niet echt begonnen. Zo steken enkele tientallen onderwijzers elke dag van Paramaribo met het veer de rivier over naar het district Commewijne - en keren met het volgende veer weer terug. De bussen die hen naar de scholen moeten brengen, rijden niet. Dat wil zeggen: ze rijden wel, maar niet voor het schoolvervoer. De levering van gesubsidieerde brandstof voor dit vervoer is nog niet geregeld. Dus kopen de bushouders op de vrije markt brandstof en rijden betalende passagiers in plaats van scholieren en leerkrachten.

Ook met de prijzen gaat het zoals gewoonlijk: steil omhoog. Wie elke dag een biertje en een pakje sigaretten wil kopen is dagelijks 65 gulden kwijt, per maand zo'n 2.000 gulden - een goed maandsalaris. Het autootje moet weg, want een rantsoen van 80 liter benzine per maand is al meer dan 800 gulden en een auto heeft meer dan benzine nodig. De goedkoopste verplichte autoverzekering kost per maand 150 gulden en een oud wagentje verbruikt per maand 600 gulden aan duur geworden smeerolie. Bij elkaar ongeveer 2.000 gulden om zo'n auto op de weg te houden. Alleen wie steenrijk is zal het zich kunnen permitteren goed te eten, zich goed te kleden en auto te rijden - alleen voor hen gaat het leven hier op den duur ècht zijn gewone gang.

    • Leo Morpurgo