Wisselende Vlaamse concertante uitvoering van opera Saint-Saëns; Samson met een geknepen stemmetje

Concert: Samson et Dalila van C. Saint-Saëns door de Vlaamse Opera o.l.v. Imre Palló m.m.v. o.a. Florence Quivar, Vladimir Popov, Jean-Philippe Lafont, Henk van Heijnsbergen en Herman Bekaert. Gehoord: 12/11 Gentse Opera. Herhalingen: 16, 19/11 aldaar; 21, 23/11 Kon. Vlaamse Opera Antwerpen. Radio-uitz.: 16/11 20.00 uur BRTN-Radio 3.

De Vlaamse Opera brengt in Gent en Antwerpen een serie concertante uitvoeringen van Saint-Saëns' opera Samson et Dalila, waarvan er één morgen via de Belgische radio rechtstreeks wordt uitgezonden. De Nederlandse Opera opende het vorige seizoen met dit bijbelse verhaal, dat toen scenisch en vocaal een weinig bevredigende vertolking kreeg. De beroemde Amerikaanse tenor William Cochran kon in de mannelijke titelrol geen indruk maken en leek met zijn ruige timbre in een ernstige stemcrisis te verkeren.

Hoe moeilijk het is de rol van Samson adequaat te bezetten blijkt ook nu weer. De Russische tenor Vladimir Popov geeft voortdurend blijk van een zeer krachtig volume - geheel in overeenstemming met de legendarische fysieke kracht van Samson, die de Filistijnen eerst overwon en tenslotte met hen onderging toen hij hun tempel deed instorten. Maar dat gaat gepaard met ongewenste gevolgen voor de schoonheid van zijn zingen. Samson vertegenwoordigt niet alleen brute kracht, de fysieke schoonheid die zijn nooit geknipte haardos vormt is zelfs de bron van zijn onoverwinnelijkheid.

Men zou kunnen beweren dat een wat onmachtige vertolking de perfecte uitbeelding vormt van Samsons onophoudelijke innerlijke kwellingen - zijn problemen met zijn verraderlijke liefde voor Dalila - en zijn uiteindelijk geteisterde lichaam: zijn lokken zijn geschoren, zijn ogen uitgestoken. Maar in het totaal onbuigzame, vaak akelig geknepen stemgeluid van Popov is niets terug te vinden van het vloeiende en lyrische Franse belcanto waarmee Saint-Saëns zijn held wilde uitdossen. Ook idiomatisch klopt er weinig van.

De zwarte Amerikaanse mezzo-sopraan Florence Quivar is in haar glitterjurk visueel en auditief een Dalila van niveau. Met haar riante donkere stem die zij verleidelijk kan kleuren, geeft zij juist een zeer Franse vertolking van de vrouwelijke titelrol: een krachtige persoonlijkheid die het geveinsde van haar liefde voor Samson niet hoeft te accentueren door die een hoorbaar gemene uitstraling te verlenen. Prachtig was haar weergave van Mon coeur s'ouvre à ta voix - dè mooie aria van deze opera - tot Popov inviel en haar hinderlijk overstemde.

Onze landgenoot Henk van Heijnsbergen zingt een redelijk adequate Abimelech, een rol die slechts bestaat uit één monoloog, voor hij al in de eerste acte wordt vermoord. Koor en orkest van de Vlaamse Opera leveren onder leiding van de Hongaarse dirigent Imre Palló goede prestaties, al bleek de akoestiek van de onlangs heropende Gentse Opera voor zo'n concertante uitvoering met koor en orkest op het podium niet ideaal: het geluid bereikt de zaal wel erg direct en ongemengd.