Tot dusver kreeg één gewonde Bosniër hulp

DEN HAAG, 16 NOV. Van de vijf Bosnische gewonden die eind augustus voor medische behandeling naar Nederland werden gehaald, is er voor zover bekend maar één geholpen. Het kabinet ging destijds onder druk van de publieke opinie tot de actie over. Minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) trok er drie miljoen gulden voor uit.

Eén Bosniër, in het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU), wordt niet geopereerd omdat hij de daaropvolgende revalidatie weigert. Hij was aanvankelijk in de veronderstelling dat hij na enkele operaties genezen zou zijn. Een andere Bosniër uit de groep van vijf bleek tot verbazing van de behandelende arts in het Rotterdamse Dijkzigt verre van acute hulp nodig te hebben en kon na het stellen van de diagnose al op de dag van aankomst in het ziekenhuis naar een opvangcentrum. Voor een plastisch-chirurgische ingreep staat hij al bijna drie maanden op de wachtlijst.

Onder veel publiciteit werden op 21 augustus vijf gewonde mannen uit de Bosnische hoofdstad Sarajevo naar Nederland overgebracht. De hulpactie van de Britse premier Major voor het gewonde Bosnische meisje Irma Hadzimuratovic, die hij voor behandeling naar Engeland had laten overkomen, kreeg hier navolging. Er ging in Den Haag intensief overleg tussen vijf ministeries aan vooraf.

Pag.2: 'Geen revalidatie, dan ook geen operaties'

Uiteindelijk werden vijf Bosniërs met een F27-ambulancevliegtuig overgevlogen. Volgens het AZU, waar de Bosnische mannen (van 19 tot 33 jaar) in het calamiteitenhospitaal werden opgevangen, ging het om “patiënten met ernstige, gecompliceerde, geïnfecteerde en reeds langer bestaande oorlogsverwondingen”.

Kort voor het kabinetsbesluit stelde minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) drie miljoen gulden voor de operatie beschikbaar.

Na een beoordeling van de verwondingen en diagnostiek door de medische specialisten in het AZU werden vier van de vijf Bosniërs naar ziekenhuizen elders in het land doorgestuurd. In het AZU bleef één gewonde achter met zware been- en knieverwondingen. Hij mist een groot stuk bot in een van zijn bovenbenen en kan zich alleen met krukken voortbewegen. Hem stond een intensief 'operatie- en revalidatiecircuit' te wachten, zoals de artsen het uitdrukten. “Maar hij stelt zich niet zo coöperatief op”, zegt een woordvoerster van het AZU. De man heeft slechts één behandeling achter de rug, van een plastisch chirurg. Omdat hij niets voelt voor een intensief revalidatieprogramma van een jaar, zien de artsen het nut niet van orthopedische operaties. Een dezer dagen gaat hij voor enkele weken naar het militair revalidatiecentrum in Doorn. Daar wordt de Bosniër geconfronteerd met mensen die revalideren, zodat hij zich een beter beeld van de nodige revalidatie kan vormen, aldus de woordvoerder van het AZU. “Hopelijk komt hij tot de conclusie dat het de moeite waard is.”

De Bosniër die in augustus met beenletsel naar het Medisch Centrum Alkmaar ging, revalideert momenteel na een reeks operaties in een nabijgelegen verpleeghuis. Zodra hij daar goed heeft leren lopen, gaat hij naar het asielzoekerscentrum in Alkmaar. In het Kennemer Gasthuis in Haarlem, dat als een van de eerste ziekenhuizen in Nederland inhaakte op de actie om gewonde Bosniërs in Nederland te behandelen, kreeg een jongeman toebedeeld met een heupprobleem. “Gelet op zijn jonge leeftijd en de aard van het letsel was er geen medische indicatie om hem nu al een kunstheup te geven”, zegt algemeen directeur dr. G. van der Wal. De jongeman verblijft nu in een opvangcentrum. Van der Wal geeft toe dat hij zich aanvankelijk meer van de hulpactie had voorgesteld.

Het Catharina-ziekenhuis in Eindhoven doet uit privacy-overwegingen geen enkele mededeling over de Bosnische man die daar eind augustus voor behandeling werd ondergebracht. Voor zover bekend gaat het hier om een Bosniër die poliklinisch behandeld kon worden.