Russische beleggers dupe van Vooruitgang

MOSKOU, 16 NOV. Naar schatting vijftienhonderd boze aandeelhouders hebben gisteren enige uren een belangrijke straat in Moskou geblokkeerd. Zij eisten compensatie van de overheid voor hun geleden verliezen. Het investeringsfonds waarin zij hadden deelgenomen is afgelopen zomer plotseling opgeheven.

De demonstranten, overwegend bejaarden, blokkeerden gistermorgen even na elf uur de Tverskajastraat ter hoogte van het gebouw van de Moskouse gemeenteraad, die overigens door president Jeltsin is ontbonden. Zij eisten een gesprek met burgemeester Joeri Loezjkov. De burgemeester verscheen niet, maar een ander lid van het gemeenstebestuur sprak de betogers wel toe. Hij riep hen op de demonstratie te verplaatsen naar het gebouw van minister van privatisering Anatoli Tsjoebais. De demonstranten verpreidden zich echter pas toen hij een petitie voor president Jeltsin in ontvangst had genomen. In de petitie wordt Jeltsin opgeroepen de schuldigen te straffen en de gedupeerden compensatie te verstrekken voor de geleden verliezen.

De vijftienhonderd demonstranten hebben vorig jaar net als elke volwassen Rus een voucher gekregen om aandelen te kopen in een van de vele te privatiseren staatsbedrijven. Eén voucher heeft op dit moment een waarde van 29.000 roebel, ongeveer 50 gulden. Veel Russen die hun vouchers niet direct hebben verkocht, hebben ze ingebracht in investeringsfondsen. Die kopen daarmee (delen van) bedrijven op en keren de aandeelhouders een dividend uit.

De gedupeerden van gisteren zijn begin dit jaar in zee gegaan met het fonds 'Technische Vooruitgang'. Dit fonds had de deelnemers een rendement beloofd van 100 procent per jaar. In de maanden maart, april en mei werd 800 roebel per voucher uitgekeerd maar in juni stopten de betalingen. In juli bleken de vijf directeuren van het fonds spoorloos te zijn verdwenen.

Een woordvoerder van het ministerie van binnenlandse zaken, dat de kwestie sinds augustus in onderzoek heeft, schat het aantal mensen dat zijn voucher naar Technische Vooruitgang heeft gebracht op 300.000. Het plotselinge einde van het fonds is daarmee voorzover bekend de derde grote fraude met investeringsfondsen. Eerder sloten twee fondsen in St. Petersburg plotseling hun deuren. Ook daar ging het om enkele honderduizenden gedupeerden.

De demonstranten gisteren wendden zich tot de overheid omdat hun fonds wel, zoals is verplicht, over een officiële vergunning beschikte. Als adres hadden de oprichters van het fonds, zo is inmiddels gebleken, echter het huis van een invalide vrouw opgegeven zonder haar daarover te informeren. Het onderzoek naar de verdwenen fondsdirectie heeft nog niets opgeleverd. De demonstranten lieten gisteren blijken er niet meer in te geloven dat dit ooit nog zal gebeuren.