ONDERGRONDS

Speelde geld geen rol, dan zouden vrijwel alle omwonenden en vele politici de voorkeur geven aan een ondergrondse Betuwelijn. Een diep gelegen tunnel verstoort het landschap niet, de treinen veroorzaken geen geluidsoverlast, en bij ongelukken blijft de bevolking buiten schot.

Maar geld speelt wel degelijk een rol en een tunnel is aanzienlijk duurder dan bovengrondse aanleg.

Een ondergrondse lijn zou hoogstwaarschijnlijk moeten worden geboord. Met die techniek is in Nederland nog vrijwel geen ervaring opgedaan, maar elders in de wereld zijn al duizenden tunnels geboord, ook in slappe grond. Nederlandse aannemers zouden hierbij zijn aangewezen op samenwerking met buitenlandse partners.

Het meest concrete voorstel voor een geboorde tunnel is enkele weken geleden ingediend door het Nederlandse aannemersbedrijf Aduco in samenwerking met het Japanse Obayashi. Deze aannemers boden aan de hele verbinding aan te leggen voor 10 miljard gulden, van Maasvlakte tot Duitse grens, waarvan het grootste deel in een geboorde tunnel. Obayashi, dat al 350 tunnels heeft geboord, is bereid garanties te geven voor prijs en bouwtijd.

De techniek van het boren is goed ontwikkeld, maar het daadwerkelijke bouwen van de tunnel gaat nog betrekkelijk primitief. Nadat een stukje is geboord, wordt de machine stilgezet. Vervolgens worden betonnen tunnelelementen geplaatst, waarna de boor het werk kan hervatten.

De Delftse hoogleraar industrieel ontwerpen R. van der Hoorn heeft een methode ontwikkeld waarbij de tunnelwand wordt gebouwd in een continu, industrieel proces. In een meer dan honderd meter lange, onder de grond voortkruipende fabriek zou de tunnelwand moeten worden gemaakt. Tien bedrijven hebben zich achter dit plan geschaard en willen het verder ontwikkelen. Ze schatten anderhalf jaar nodig te hebben om definitief te kunnen zeggen of het mogelijk is op deze manier een tunnel te bouwen. Als dat zo is, zou het hele traject volgens hun berekening 8,5 miljard gulden kosten.

    • Dick van Eijk