Nederlands team vindt 19 dode Serviërs

AMSTERDAM, 16 NOV. Nederlandse militairen hebben de afgelopen drie weken in het door Serviërs bezette deel van Kroatië de stoffelijke resten opgegraven van negentien vermoorde Serviërs. De Nederlanders maken deel uit van een ondersteuningsdetachement van de Koninklijke Landmacht dat vanaf begin oktober in Kroatië is ingezet bij het zoeken naar en het ruimen van veronderstelde massagraven.

Het Nederlandse detachement opereerde in opdracht van de door de Verenigde Naties ingestelde Commissie van Experts, die onder voorzitterschap van de Amerikaan C. Bassiouni gegevens verzamelt over oorlogsmisdaden in het voormalige Joegoslavië. Eerdere pogingen van het team om een vermeend massagraf bij Vukovar te ruimen, strandden toen plaatselijke Servische milities de acties van het detachement verhinderden. In het graf bij Vukovar zouden zich de stoffelijke resten bevinden van driehonderd ziekenhuispatiënten die na de val van Vukovar door Serviërs zouden zijn doodgeschoten.

De pogingen van de Nederlanders om onderzoek te doen in Pojana, Pakrac en Gaj - gelegen in de zogenaamde Sector West, een onder becherming van de VN staand en door Serviërs bewoond deel van Kroatië - slaagden wel. De negentien door hen opgegraven lijken zijn onderzocht in een ter plaatse ingerichte autopsie-ruimte. Volgens commissie-voorzitter Bassiouni kan de definitieve doodsoorzaak van de negentien opgegraven Serviërs pas na voltooiïng van de post mortem analyse worden vastgesteld. “En dat zegt in principe nog niets”, stelt Bassiouni. “Pas als bij voorbeeld blijkt dat de slachtoffers van dichtbij zijn doodgeschoten door een kogel in de nek, kunnen wij vaststellen dat er gehandeld is in strijd met het internationale humanitaire oorlogsrecht.”

De speciale VN-commissie beschikt volgens Bassiouni “over aanwijzingen” dat Kroatië nucleair afval zou hebben gedumpt in de door Serviërs bezette delen van Kroatië. Drie Nederlandse experts hebben daartoe onderzoek verricht, waarbij ze volgens een woordvoerder van het ministerie van defensie “zeker 1250 kilometer” hebben gereden. Het drietal heeft echter geen sporen van nucleaire besmetting kunnen waarnemen. De onderzoekingen van het team zijn voorlopig gestaakt. Vandaag zijn 14 leden van het oorspronkelijk uit 33 man bestaande detachement op Schiphol teruggekeerd. Een aantal dienstplichtigen onder hen heeft zich op eigen verzoek gevoegd bij het Nederlandse VN-bataljon in Bosnië.