Hosokawa eist snelle hervormingen politiek systeem in Japan

TOKIO, 16 NOV. Het geduld van de Japanse regeringscoalitie is op. Premier Morihiro Hosokawa wil dat het Lagerhuis nog deze week stemt over de ingrijpende wetsvoorstellen tot politieke hervorming, nadat afgelopen nacht topoverleg tussen hem en de voorzitter van de oppositionele LDP is mislukt.

Hoewel de coalitie in beide huizen van het parlement over een royale meerderheid beschikt, is het in de Japanse politieke cultuur gepast om tot een breed gedragen compromis te komen alvorens te stemmen. Om twee uur in de morgen bleek het nachtelijke beraad niets te hebben opgeleverd. “We hebben alles gedaan wat we konden, maar we konden de muur die ons scheidt niet omver halen”, zei de premier op een persconferentie na afloop.

De hervormingsvoorstellen zouden een eind moeten maken aan de corruptie. Kernstuk vormt een nieuw kiesstelsel. De kiesdistricten waarbij drie tot vijf zetels zijn te vergeven zouden verdwijnen. Volgens de voorstanders lokt dat systeem uit dat kandidaten van dezelfde partij met onoirbare financiële beloften kiezers paaien.

Zowel coalitie als oppositie is voorstander van een gemengd stelsel, waarbij per district maar één zetel beschikbaar komt. Maar ze verschillen van mening over de vraag hoeveel districten er moeten komen en hoeveel zetels proportioneel. Daarbij wil de coalitie dat de kiezer twee aparte stemmen uitbrengt en de LDP maar één die zowel voor het district als landelijk geldt. Ten slotte is de LDP tegen het verbod op politieke donaties aan individuele politici.

Waarnemers menen dat het verzet van de LDP vooral wordt ingegeven door onenigheid in eigen huis. Uit angst straks geen zetel meer te kunnen bemachtigen in het eigen district zouden vele LDP'ers overwegen over te lopen naar een van de coalitiepartijen. Nog voor de eerstvolgende verkiezingen zou er mogelijk al een verhuizing plaatshebben die de LDP ontredderd achterlaat. De ad hoc Commissie voor Politieke Hervormingen van het Lagerhuis keerde het pakket van hervormingen vandaag goed. Donderdag staat de stemming over de hervormingsplannen op de agenda van de plenaire vergadering van het Lagerhuis. In december volgt het Hogerhuis. Sommigen houden er rekening mee dat de leegloop uit de LDP al deze week begint.