Spanning in bezet gebied verder verhoogd; Weer Palestijnse aanslag op Israelische kolonist

TEL AVIV, 15 NOV. De spanning in door Israel bezet gebied is vanmorgen verder gestegen door een nieuwe Palestijnse aanslag op een joodse kolonist. Het incident deed zich voor in het centrum van Hebron, waar twee Palestijnen een joodse inwoner van die stad met bijlen verwondden.

De gewonde man slaagde erin met zijn pistool een van de aanvallers, naar later bleek aanhangers van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), dood te schieten.

Dit incident is er een uit vele die, met de Palestijnse autonomie in Jericho en Gaza in zicht, de spanning tussen Palestijnen en joodse kolonisten in de bezette gebieden naar een gevaarlijk kookpunt opdrijven. Wegens de ernst van de situatie heeft de regering gisteren besloten onmiddellijk na terugkeer van premier Yitzhak Rabin uit de VS een bijzondere regeringszitting te wijden aan het gezagsondermijnend gedrag van de kolonisten. Vrijwel iedere dag doen zich incidenten tussen strijders van het Palestijnse weigeringsfront en joodse kolonisten voor waarbij aan beide zijden doden en gewonden vallen. Israel en de PLO beschuldigen elkaar ervan hun respectieve 'strijdkrachten' in de bezette gebieden niet onder controle te hebben.

In die beslist gespannen sfeer heeft de snelle en krachtige veroordeling door PLO-leider Yasser Arafat van de moord op de joodse kolonist Chaim Ezrachi op 29 oktober door een Fatah-commando de voortzetting van de vredesbesprekingen tussen Israel en de PLO vandaag in Kairo mogelijk gemaakt. De woede van premier Rabin in Washington werd het afgelopen weekeinde opgevangen door minister van buitenlandse zaken Shimon Peres, die als eerste zaterdagochtend al hoorde dat Arafat voor het eerst een dergelijke daad in een verklaring aan het Palestijnse persbureau WAFA zou veroordelen. Arafat had hem dat in een telefoongesprek gezegd, en Peres maakte dit nieuws onmiddellijk via radio Israel bekend om de bij de Israelische bevolking zwaar aangetaste geloofwaardigheid als vredespartner van de PLO weer wat op te vijzelen.

De Israelische vredesregering voelde heel goed aan dat deze moord, en de rol van Arafats Al-Fatah daarin, Rabin zou vervreemden van de woedende publieke opinie. Een gistermiddag door radio Israel uitgevoerde opiniepeiling wees uit dat 88 procent van de 5.000 mensen die naar het station hadden gebeld, voor stopzetting van de besprekingen met de PLO waren. De moord op Chaim Ezrachi uit de nederzetting Beit-El op de Westelijke Jordaanoever is koren op de molen van de nationalistische oppositie in haar demagogische stormloop tegen de regering-Rabin.

De Israelische regering heeft zich gisteren uitvoerig over deze kwestie beraden. Daarna zeiden ministers dat het Fatah-commando dat de moord had uitgevoerd, op eigen initiatief had gehandeld. De PLO in Tunis was er niet van op de hoogte gesteld door lagere Fatah-rangen in bezet gebied die na de moord wel werden ingelicht.

In feite hielden enkele ministers gisteren Arafat, zij het in grote woede, de hand boven het hoofd en verdedigden zij hem nog als een geloofwaardige vredespartner die zijn manschappen in de bezette gebieden opdracht heeft gegeven de terreur te staken. “Het is echter wel de hoogste tijd dat de PLO het terrein (dat wil zeggen zijn strijders) onder controle houdt”, zei minister Jossi Sarid van milieuzaken. Onderminister van defensie Motta Gur deed een beroep op Arafat op te houden “van land naar land te reizen, om het land (Palestina) en zijn (Palestijnse) samenleving leiding te geven”.

De Israelische boodschap is heel duidelijk: ons geduld raakt uitgeput, maar we geven Arafat nog een kans zijn geloofwaardigheid te bewijzen. Zo niet, dan zal premier Rabin onder druk van de publieke opinie, in het bijzonder de kolonisten, ernstig overwegen het vredesproces met de PLO te onderbreken.

Dr Samir Shehade, de vader van een van de vijf bij de moord betrokken gearresteerde Fatah-strijders, zei gisteren niets van de aanslag te hebben geweten. Hij beklaagde zich erover dat hij hem niet in de gevangenis kon bezoeken. Volgens de Israelische pers heeft deze kennelijk na ondervraging een zware hersenbloeding opgelopen.

Dr Shehade veroordeelde de moord op de kolonist, maar zei dat er geen onderscheid mag worden gemaakt tussen joods en Palestijns bloed. Het afgelopen weekeinde werd een jonge Palestijn doodgeschoten die zich volgens het leger aan controle bij een wegblokkade probeerde te onttrekken. Een Palestijn werd door kolonisten gedood in een wraakactie voor de moord op Ezrachi nabij de plaats van deze moord.