Film over Alan Reeve op IDFA

AMSTERDAM, 15 NOV. Op het International Documentary Filmfestival Amsterdam (8 tot 16 december) gaat op 10 december een film in première over Alan Reeve, de Brit die, ontsnapt uit psychiatrisch hospitaal Broadmoor bij Londen, in 1982 in Amsterdam een politieagent doodde. In Jaar 1 volgt de Bredase filmer Joost Seelen (36) Reeve van augustus 1992 tot augustus 1993 gedurende diens eerste jaar in vrijheid na dertig jaar opsluiting.

In augustus vorig jaar kwam de 45-jarige Reeve vrij, op 16 september jongstleden oordeelde de rechter dat hij als ongewenst vreemdeling mag worden uitgezet. Sindsdien is Reeve ondergedoken. “Ik ben niet meer bereid me bloot te stellen aan de willekeur van hen die zich achter gesloten muren en deuren willen botvieren op mij”, zoals de Brit in de film zegt, overigens op een moment dat hij nog als vrij en onverdacht man rondloopt.

Seelen vatte al in 1986 het plan op een film te maken over Reeve, wiens autobiografie hij had gelezen. Indertijd weigerde Justitie hem echter toegang tot Reeve die in de gevangenis van Scheveningen zijn straf uitzat. De nabestaanden van de gedode politieman zouden zich gekwetst kunnen voelen, meende Justitie. En het ministerie vreesde dat de betrekkingen met Groot-Brittannië verstoord zouden raken.

Reeves verblijf in Nederland - in de gevangenis evenals in vrijheid - is een aaneenrijging van rechtszaken. Via uitleveringsprocedures en ongewenst-verklaringen probeert de Nederlandse overheid van de Brit af te komen, die zich echter even hardnekkig verzet tegen een gedwongen verhuizing naar zijn vaderland. Het Britse ministerie van binnenlandse zaken heeft duidelijk gemaakt dat Reeve bij terugkomst weer zal worden opgesloten in de kliniek waaruit hij in 1981 ontsnapte.

“Het is toch ethisch niet verantwoord”, vindt Seelen, “dat iemand die in Nederland door psychiaters is onderzocht en normaal bevonden, zou worden uitgezet naar een land waarvan we weten dat hij er in een psychiatrische kliniek wordt opgesloten.” Staatssecretaris Kosto van Justitie, het Broadmoor hospitaal noch het Britse ministerie van binnenlandse zaken wilden door Seelen worden geïnterviewd voor de film.

De commotie die ontstond toen de vereniging voor strafrechthervorming, de Coornhert-Liga, in juli dit jaar Reeve in haar bestuur opnam, komt in de film kort aan bod. “Ik hoop dat ik een bijdrage kan leveren aan het debat over strafrecht,” zegt Reeve, die zichzelf voorstander noemt van de afschaffing van gevangenissen.

Zolang zijn zaak loopt heeft Reeve weinig behoefte aan publiciteit, zodat noch zijn advocaat, noch zijn vrienden erg mededeelzaam zijn. Op dat punt vinden vriend en vijand elkaar. De publiciteit moet zo snel mogelijk ophouden en Reeve moet gewoon in september beginnen met vergaderen, zegt Durieux. Dat is beter voor de Liga en beter voor Reeve. De gevangenbewaarder: “Hij is de aandacht niet waard. Het is gewoon een kwal.”