Kamsky is erg sterk geworden

Een wijs woord zegt dat de vooruitgang er altijd groter uitziet dan hij is, en dat zal ook gelden voor de opmars van de Chinese schakers, die ik in mijn rubriek van twee weken geleden al bijna de wereld zag veroveren. Ze deden het heel goed in de eerste helft van het wereldkampioenschap voor landenteams in Luzern, maar later vielen ze wat terug. Tenslotte deelde China met Letland de zesde plaats, met 18 punten uit 36 partijen. Tweeëneenhalf punt achter Rusland, twee punten voor Oezbekistan, dat in de laatste Olympiade nog tweede werd.

Niet slecht. Het is duidelijk dat China al bij de sterke schaaklanden hoort, maar de wereldheerschappij is nog niet in zicht. Er waren geen zwakke landen in deze wedstrijd. Meestal is de kampioen van Afrika het team dat de klappen krijgt, maar deze keer kwam Egypte niet opdagen. Het was eerst uitgesloten wegens contributieschuld aan de FIDE, en toen die schuld ijlings voldaan was, konden de spelers niet komen omdat ze in Egypte geen uitreisvisum kregen. IJsland was een dankbare vervanger.

Ik schrijf de volledige einduitslag over, omdat die een aardig inzicht geeft in de nieuwe verhoudingen die na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de schaakwereld gelden.

1. Verenigde Staten 22,5 2. Oekraïne 21 3. Rusland 20,5 4. Armenië 19 5. IJsland 18,5 6/7 Letland, China 18 8. Oezbekistan 16 9. Zwitserland (dat als organiserend land mee mocht doen) 13,5 10. Cuba 10.

Er mochten vijf voormalige Sovjet-republieken meedoen. Of ze allemaal echt sterker zijn dan bijvoorbeeld Engeland is de vraag, maar ze hebben hun deelname eerlijk verdiend door hun resultaten in de laatste Olympiade. Rusland speelde zonder Kasparov en Karpov, maar was met Kramnik, Barejev en Chalifman toch duidelijk favoriet voor de eerste plaats.

Het zegevierende Amerikaanse team bestond, in bordvolgorde, uit Kamsky, Yermolinski, Gulko, Kaidanov, Benjamin en Christiansen. Alleen de laatste twee zijn op Amerikaanse bodem geboren. Nu bestond het Amerikaanse team nooit uit mensen die Witte Veder of Snelle Pijl heetten, maar in Luzern had het wel erg de schijn alsof onder Amerikaanse vlag nog een zesde Sovjet-team meespeelde. Bij de vrouwen zou dat nog sterker gelden. Daar zou het hele Amerikaanse team uit voormalige Russinnen en Georgischen bestaan.

Gata Kamsky werd in de tweede helft ziek, maar leverde vóór zijn uitschakeling nog een belangrijke bijdrage aan het Amerikaanse succes door Vladimir Kramnik, nummer drie op de wereldranglijst, te verslaan in een mooie rechtlijnige partij. Kamsky is wel erg sterk geworden. Hij staat twaalfde op de wereldranglijst, samen met Chalifman, maar ik schat hem hoger. We mogen Paul van der Sterren, die in januari een kandidatenmatch tegen Kamsky zal spelen, veel wijsheid en kracht toewensen.

Wit Kamsky (VS) - zwart Kramnik (Rusland)

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Pg1-f3 e7-e6 5. Lc1-g5 Kramnik is een van 's werelds grootste kenners van deze variant, maar zijn openingsbehandeling wekt soms verbazing. In het interzonale toernooi in Biel speelde hij tegen Van Wely de eerste 24 zetten in 5 minuten en een paar zetten later stond hij verloren. Nu komt hij ook niet goed uit de opening, hoewel Kamsky niets verrassends doet. 5...h7-h6 6. Lg5xf6 Dd8xf6 7. e2-e3 Pb8-d7 8. Lf1-d3 g7-g6 9. 0-0 Lf8-g7 10. e3-e4 d5xc4 11. e4-e5 Df6-e7 12. Ld3xc4 0-0 13. Dd1-e2 b7-b6 14. Tf1-e1 a7-a6 15. Lc4-d3 Lc8-b7 16. Ld3-e4 Ta8-a7 17. Ta1-c1 b6-b5 18. De2-e3 c6-c5 Daar moet het ooit van komen, maar het levert hier geen gelijk spel op. 19. d4-d5!

Zie diagram 1

19...Pd7xe5 20. Pf3xe5 Lg7xe5 21. d5xe6 Lb7xe4 Niets is helemaal bevredigend. 21...Dxe6 zou zelfs een stuk kosten. 22. Pc3xe4 Le5xb2 23. Tc1xc5 Lb2-g7 Hier zou 23...Dxe6 een stuk kosten door het venijnige 24. Tc2 24. Tc5-c6 f7xe6 Wat zwart ook doet, zijn pionnen zullen altijd zwak worden. 25. Pe4-c5 De7-f7 26. Pc5xe6 Tf8-e8 27. De3-b3 Kg8-h8 28. g2-g3 Df7-f5 29. Te1-e2 Ta7-e7

Wit dreigde 30. Pxg7 en 29...Lf6 zou na 30. Pd4 niet helpen. Met de gespeelde zet geeft zwart zich over. Hij verliest een pion en zijn koningsstelling blijft nog steeds wankel. 30. Tc6xa6 Lg7-f6 31. Te2-e3 Kh8-h7 32. Te3-f3 Df5-e5 33. Pe6-f4 De5-b2 34. Db3-d3 Te7-e4 35. Kg1-g2 Db2-d4 36. Dd3xb5 Te8-e7 en zwart gaf op. Een simpele partij, maar er zijn er niet veel die op zo'n simpele manier van Kramnik kunnen winnen.

De volgende partij zal met belangstelling bekeken zijn door Timman en Karpov. Zeventien zetten lang wordt de vijftiende matchpartij Timman-Karpov gevolgd, ongetwijfeld tot groot genoegen van Christiansen, want Timmans opening was in die partij mislukt. De Chinezen worden misschien nog niet zo bliksemsnel van informatie voorzien als hun concurrenten. Iedere Westerse speler zou die partij van Timman en Karpov gekend hebben, maar Li Wenliang kennelijk niet.

Wit Li Wenliang (China) - zwart Christiansen (VS)

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 0-0 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. Dc2xc3 b7-b6 7. Lc1-g5 c7-c5 8. d4xc5 b6xc5 9. e2-e3 Pb8-c6 10. Pg1-h3

Dit werd na Timman-Karpov algemeen afgekeurd. 10...h7-h6 11. Lg5-h4 En men was het erover eens dat wit hier het bescheiden 11. Lxf6 had moeten spelen, met ongeveer gelijk spel. 11...g7-g5 12. Lh4-g3 Pf6-e4 13. Dc3-c2 Dd8-a5+ 14. Ke1-e2 f7-f5 15. f2-f3 Pe4xg3+ 16. h2xg3 Ta8-b8 17. Ph3-f2 Lc8-a6

Zie diagram 2

Tot zover Timman-Karpov, waar volgde 18. Pd3 d5 19. b3 Txb3 20. Dxb3 dxc4 21. Da2 (volgens Schachwoche was het na 21. Db2 nog onduidelijk geweest) cxd3+ met groot voordeel voor zwart. 18. Pf2-d1

Na deze passieve zet zal wit niet meteen van het bord kunnen worden geofferd, maar zwart krijgt een makkelijk lopende aanval zonder dat wit terug kan vechten. 18... Tf8-f6 19. Ke2-f2 Pc6-e5 20. Lf1-e2 d7-d5 21. b2-b3 d5-d4 22. f3-f4 Pe5-f7 23. Kf2-g1 Tb8-d8 24. Ta1-a2 La6-b7 25. Kg1-h2 Da5-c7 26. Th1-f1 d4xe3 27. Pd1xe3 Td8-d4 28. Kh2-g1 g5xf4 29. g3xf4 Td4xf4 30. Dc2-c3 Tf4-d4 31. Le2-f3 Lb7xf3 32. g2xf3 Tf6-g6+ 33. Ta2-g2 Pf7-g5 34. Dc3-e1 Dc7-f4 35. De1-e2 Df4-h4 36. Tf1-e1 Pg5xf3+ 37. Kg1-f1 Dh4-h1+ 38. Kf1-f2 Dh1-h4+ 39. Kf2-f1 Dh4-h3 40. Kf1-f2 Tg6xg2+ 41. Pe3xg2 Td4-d2 Wit gaf op.

    • Hans Ree