Cruijff tegen Advocaat, het oneerlijke gevecht

NOORDWIJK, 13 NOV. Grand Hotel Huis ter Duin, een vijfsterren hotel te Noordwijk, biedt sinds enige jaren de selectie van het Nederlands elftal de luxe die nodig is ter voorbereiding op een interland. Op eerbiedige afstand van de onstuimige zee valt de coterie van het Nederlandse voetbal zich aan de vooravond van de finale van de kwalificatieronde voor het wereldkampioenschap in de armen. Als geldt het een halszaak.

Landsbelangen staan op het spel. Oranje mag nooit en te nimmer ontbreken temidden van 23 andere naties op het wereldkampioenschap in de Verenigde Staten. Als het niet commerciële belangen zijn, dan toch zeker nationalistische. Wie is niet gebaat bij deelname van Nederland aan het meest prestigieuze voetbaltoernooi dat totnutoe is georganiseerd? Emoties zullen vooral oplaaien ter meerdere eer en glorie van sponsors, media en andere belanghebbenden.

Voetbal is een spel. Een fascinerend spel. Maar over het spel wordt nauwelijks gepraat. Andere belangen dan speltechnische overheersen. Het resultaat van de wedstrijd Polen-Nederland draagt verder dan menig sportliefhebber vermoedt. Het gaat om het respect voor de huidige bondscoach Dick Advocaat in relatie tot de verering voor Johan Cruijff, die het Nederlandse voetbal in Amerika tot absolutisme schijnt te kunnen verheffen.

Niets is zo aandoenlijk in de Nederlandse voetbalwereld als de wanhoop rondom Oranje. De luxueuze behuizing van Huis ter Duin dient als decor voor het wereldje dat hijgt en lobbiet aan de vooravond van de finale, het wereldje dat lult en likt. De meningen mogen dan uiteenlopen, de neuzen wijzen dezelfde kant op.

Het gaat niet meer om het spel met de bal, maar als in alle geledingen van de samenleving om het spel met het geld. Voor wie het nog niet wist, topvoetbal is handel. Voor velen mag topvoetbal dan entertainment of afleiding zijn, voor de meeste betrokkenen is het steeds meer een middel om te overleven.

De bijeenkomst in Noordwijk dient ter opwarming. Men heeft elkaar even uit het oog verloren. De pers mag proberen bondscoach Advocaat enige emotionele uitspraken te ontlokken, bij de aanwezige bestuursleden naar de mogelijkheden van een Cruijff-dictatuur te hengelen en de spelers naar hun mening over de kansen èn hun voorkeur voor de coach te vragen.

Alles is vergeefs. De bevoorrechte spelers hebben zich allemaal gemeld in het hotel. Hun trainingspak past, hun woorden passen in de verplichte taal. Het is weliswaar weer even wennen na hun clubbesognes, maar ze beloven plichtsgetrouw de eer van hun land te zullen verdedigen. Hun gezicht verraadt vooralsnog andere verlangens.

De camera's kijken, de microfoons luisteren. Advocaat doet nog een poging bij het begin van de bijeenkomst het thema rond diens opvolging - zijn contract loopt anderhalve maand voor het wereldkampioenchap af - te ontlopen. Omdat hij begrijpt dat niets anders dan de naam Cruijff door het hoofd van de aanwezigen spookt. Advocaat is stoer, sterk en vastberaden. Hij kent de Polen, hun spel en hun mentaliteit. Hij komt op voor zijn jongens. Dat zal hij altijd blijven doen. Misschien is Cruijff wel anders.

Advocaat belooft voor de overwinning te gaan. Hopen op een gelijk spel, dat toereikend zal zijn, is riskant. Heeft hij niet van meet af aan dat standpunt gehuldigd? Heeft dat niet succes gehad? Advocaat verkeert tussen de onzen, anders dan Cruijff die ergens ver boven ons leeft. Het is een oneerlijk gevecht.

Bestuurslid technische zaken, Karel Jansen, is een belangrijke getuige. Hij zou iets kunnen zeggen over afspraken met Cruijff. Jansen kan niet meer zeggen dan hij weet. En dat is slechts dat met Cruijff snel na de wedstrijd tegen Polen over de essentie van de al gedane mondelinge overeenkomst gesproken moet worden. De belangrijkste wedstrijd van het jaar moet nog gespeeld worden, maar andere dan technische belangen krijgen voorrang.

Ze zijn gistermiddag gaan wandelen, de spelers en de hun trainer. Trainen was te veel gevraagd. Rust als opwarming voor de reis naar Poznan. Vermoeidheid vraagt om aandacht. De temperatuur is nog te verdragen. Als de koorts zich maandag aandient, zal de spanning onverbiddelijk toeslaan. Deelname aan het grootste wereldkampioenschap van deze eeuw is voor velen van levensbelang.

    • Guus van Holland