Bedrijfsleven spint garen bij asielzoekers

ROTTERDAM, 13 NOV. Eigenaar T. Wassens van de C1000 in Slagharen is een tevreden man. Hij doet buitengewoon goede zaken met 's lands op één na oudste asielzoekerscentrum (sinds 1987) in het drieduizend inwoners tellende dorp, en met de asielzoekers. “Op dinsdag, pay day, zie je het aantal tientjes in de kassa stijgen. Ze krijgen twintig gulden zakgeld en dat wordt hier vaak besteed, aan sigaretten, chips, snoep, bier, wijn en ijs.” Aan het centrum levert C1000 produkten als vlees, vleeswaren, groente, fruit, brood en kaas. “Het is één van mijn betere klanten.” Wassens diept de laatste rekening voor het centrum op, 6.500 gulden voor één week.

Het bedrijfsleven spint garen bij het toenemend aantal (er zijn er nu ruim vijftig) asielzoekerscentra. De accommodatie van asielzoekers kost de schatkist dit jaar ruim 350 miljoen gulden en de kosten voor personeel in de centra bedragen ruwweg honderd miljoen. “De asielzoekers vormen een forse impuls voor de werkgelegenheid”, aldus hoofd personeelszaken R. Maseland van de Centrale Opvang Asielzoekers (COA) in Rijswijk. Bij de COA werken 2.500 mensen, inclusief uitzendkrachten, samen goed voor 1.700 à 1.800 formatieplaatsen.

De COA heeft veel orders te vergeven. De belangrijkste contracten zijn afgesloten voor voedselvoorziening, beveiliging en schoonmaak. Voor de meeste maaltijden zorgen het cateringbedrijf Eurest Nederland in Amsterdam en het grossierbedrijf Gastronoom Grootverbruik in Almere. De beveiliging is in handen van NL Beveiliging in Vianen. De schoonmaak valt onder de verantwoordelijkheid van Hago in Heerlen. Het zijn kortlopende contracten omdat niemand kan voorspellen hoe lang de stroom vluchtelingen blijft aanhouden. Sinds 1 juli kunnen alle Europese bedrijven wedijveren om Nederlandse asielzoekers te bedienen. Er wordt scherp gecalculeerd. “Bedrijven die stoelen voor zestig gulden per stuk willen leveren komen bij ons niet aan de bak”, zegt commercieel directeur J. van Rijn van de COA. Hij koopt ook wel tweedehands spullen, zoals onlangs een partij dekens van Center Parcs. De asielbedden komen van Smits uit Cuijk.

“De asielzoekerscentra vormen een enorme bijdrage aan de ontwikkeling van de markt”, zegt F. Rienstra, directeur van de divisie voedingsdiensten van het cateringbedrijf Eurest Nederland. Het bedrijf bereidt en verstrekt op twintig locaties drie maal daags ter plaatse een maaltijd voor binnenkort zevenduizend vluchtelingen. Ook in Hellevoetsluis, Wassenaar en als er toestemming komt in Leidschendam en Leiden is Eurest van de partij. De asielmarkt leverde het bedrijf tot nu toe voor 180 extra mensen werk op. De (eenvoudige) maaltijden zijn aangepast aan de wensen van de bewoners. Gastronoom Grootverbruik is, bij alle reserves gezien het weinig benijdenswaardige lot van de asielzoekers, tevreden met de nieuwe klanten. Deze dochter van de Makro levert dagelijks voor 10.000 tot 13.000 vluchtelingen droge kruidenierswaren, semi-versprodukten als kaas en vleeswaren, diepvriesartikelen en non-food als tandpasta en schoonmaakmiddelen in de vorm van 'totaalpakketten', die de keukens van de centra, binnen een strak budget, kunnen bestellen. Er worden “gigantische hoeveelheden” rijst besteld.

NL Beveiliging heeft ongeveer veertig procent van de zevenhonderd personeelsleden in de asielzoekerscentra werken. “Het is aantrekkelijk werk, men is druk bezig, het is heel wat minder geestdodend dan de hele dag met een druk op de knop een slagboom heen en weer laten gaan”, zegt algemeen directeur J. Hendrickx. Het bedrijf voert een 'publiekvriendelijk' uniform, lichtblauw met onopvallende badges. Schoonmaakbedrijf Hago (tienduizend werknemers) heeft dank zij de gestage groei van de asielzoekerscentra vier- tot vijfhonderd extra werknemers in dienst kunnen nemen. Die worden plaatselijk geworven en dragen volgens de directie bij aan de acceptatie van de asielzoekers bij de plaatselijke bevolking. Het werken met veel nationaliteiten wordt door de toeleveringsbedrijven als positief ervaren. Sommige bedrijven, zoals Eurest Nederland en Hago, nemen asielzoekers die een A-status hebben verkregen als werknemer in dienst.

M. Witteveen, plaatsvervangend-directeur van het asielzoekerscentrum in Slagharen, geeft een opsomming van de leveranciers, voor zover mogelijk uit de omgeving. Bij de recente uitbreiding van het centrum van 240 naar 280 plaatsen werd de Slagharense aannemer Mecklenfeld ingeschakeld. Een onderneming in Veghel verhuurt de grond waarop het centrum staat, dit jaar voor 1.050.000 gulden (inclusief onderhoud). Het beveiligingsbedrijf NL staat voor 480.000 gulden op de begroting, Hago verdient er dit jaar 240.000 gulden. Volgend jaar is dat 80.000 gulden minder omdat asielzoekers vaker bij het schoonmaken worden ingeschakeld. De uitzendbureaus Start en Randstad leveren veel personeel, Fotoshop Slagharen maakt de pasfoto's die sommige asielzoekers nodig hebben voor hun OV-kaart, een tolkencentrum in Almelo levert vertalers, taxibedrijf De Jong uit Hardenberg maakt regelmatig ritten voor het centrum, bij bevallingen is er hulp van gezins- en kraamverzorging. Oostenga optiek verstrekt brillen aan asielzoekers, drie tot vier per week, op een totale brillenverkoop van zo'n twintig exemplaren. De monturen mogen 75 gulden kosten, wie een duurdere wil moet uit eigen zak bijbetalen. “Natuurlijk, ik verdien er lekker aan, maar omdat ze vertellen over hun situatie en het land waar ze vandaan komen word je er ook veel wijzer van”, zegt H. Oostenga.

Niet iedere middenstander in Slagharen profiteert van de aanwezigheid van het centrum. “In het begin kocht ik speciaal voor de asielzoekers in”, zegt elektro-specialist W. Koehl. “Wereldontvangertjes van 39 gulden en goedkope radiocassetterecorders. “Tegenwoordig kopen ze bijna niets meer. Er kwam ook nog wel eens iemand voor een tweedehands televisie. Maar nu hebben ze allemaal een eigen tv op de kamer.”

Directeur H. Bemboom van Ponypark Slagharen weet niet in welke mate asielzoekers het park bezoeken. “We krijgen meer dan een miljoen bezoekers en ik kan niet zien wie asielzoeker is.” Met het zakgeld van 20 gulden kunnen zij zich maar net de toegang tot het ponypark verschaffen: de entree is 19,50.