Naamgenoten

Liever had ik het stilgehouden, maar nu Liesbeth Koenen erover is begonnen, voel ik mij verplicht tot enige uitleg. Inderdaad stond nog geen twee weken geleden bij de familieberichten deze annonce in de krant: 'Geboren! Max Pam Stokvis'. Daaronder waren de namen van de gelukkige ouders vermeld: Annelies Buikema en Bart Stokvis. Ook de geboorteplaats stond erbij: Gennep.

Eenmaal hersteld van de onverhoedse ontroering die deze aankondiging teweegbracht, begon mijn fantasie te werken. Ik zag Annelies en Bart voor mij in hun huisje in Gennep. Ze waren natuurlijk echte fans. Elke vrijdag holden zij naar de bus om de krant te halen. Op de bank in de huiskamer, dicht tegen elkaar aan en nog een beetje nahijgend, lazen zij mijn stukjes aan elkaar voor. Daarna werden de stukjes uitgeknipt en in een groot album geplakt.

Op een van die vrijdagavonden - ze hadden weer zo genoten van mijn stukje - had Annelies plotseling gezegd: “Bart, ik moet je iets vertellen. Ik ben zwanger.” Bart was een gat in de lucht gesprongen. “Dat kan maar een ding betekenen”, had hij in een opwelling geroepen, “als het een jongetje wordt, noemen wij hem Max Pam!” Annelies keek daar wel even van op, maar toen zij er wat langer over nadacht... “Maar zou hij dat wel goed vinden”, had zij ten slotte voorzichtig gevraagd. “Natuurlijk”, stelde Bart haar gerust, “dat vindt Max Pam zelfs een grote eer.”

En zo was het ook gegaan. Ik las de advertentie nog eens over en begreep dat er voor mij een belangrijke taak was weggelegd. Ik zou de kleine Max Pam Stokvis behandelen als mijn eigen petekind. Voortaan zou ik op zijn verjaardag een teddybeer sturen, of een speelgoedtrein. Ik zou erbij zijn als hij gedoopt werd, ik zou naar hem luisteren als hij zijn eerste nootjes speelde op de viool, zijn eerste balletje schopte voor de welpen van FC Gennep. Trots besloot ik de familie Stokvis te bellen.

“Hallo, met Bart Stokvis.”

“Goedemiddag mijnheer Stokvis, mijn naam is Max Pam. Ik wil u feliciteren met de geboorte van uw zoon. En mag ik u vragen hoe u aan zijn naam bent gekomen?”

“Heel eenvoudig. Max vonden wij een mooie naam. En Pam is samengesteld uit de namen van mijn vader. Die heet namelijk Pieter Albert Marie. Nee, Pam als achternaam? Nooit van gehoord.” Een tikje beledigd hing ik op.

Mijn vraag is nu of ik deze Max Pam Stokvis mag toevoegen aan de lijst van Max Pammen, die ik inmiddels heb verzameld. De oudste Max Pam, die ik ken, werd volgens de Who is Who in 1865 in Bohemen geboren. Hij emigreerde met zijn ouders naar de Verenigde Staten, waar hij furore maakte als advocaat. Aan de universiteit van Chicago bestaat nog steeds een naar hem genoemde leerstoel, The Max Pam Professorship of American and Foreign Law.

Dan heb je vlak na de Eerste Wereldoorlog een Max Pam gehad, die vermoedelijk werkte als goochelaar in de revue. Ook mijn grootvader, destijds actief lid van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond, gebruikte de naam Max, hoewel hij Mozes Pam heette. Een paar jaar geleden dook bovendien de Australische fotograaf Max Pam op, niet alleen een naam- en leeftijdgenoot, maar dus ook nog eens een tegenvoeter.

Lang heb ik niet geweten waar de naam Pam vandaan komt, tot ik een brief kreeg van Henriette Boas. Zij wees mij erop dat het Hebreeuws geen verschil kent tussen de p(h) en de f, zodat mijn naam vermoedelijk als Fam moet worden gelezen. Afgaande op de kortheid veronderstelt zij dat Fam een acroniem is, dat wil zeggen een naam die is samengesteld uit de beginletters van woorden. Mevrouw Boas doet drie suggesties. Fam zou een afkorting kunnen zijn van Frankfurt am Main, van Parnas oe-Manhig (Hebreeuws voor bestuurder en leider) of van Perrückenmacher, wat pruikenmaker betekent. Die laatste mogelijkheid lijkt mij minder waarschijnlijk, want dan zou ik toch eerder Pem of Püm moeten heten.

Als mevrouw Boas gelijk heeft met haar veronderstelling dat het hier om een acroniem gaat, dan hebben Bart en Annelies de voornaam van hun kind op precies dezelfde manier samengesteld als mijn voorouders hun achternaam. Overigens is Max Pam Stokvis een kerngezonde jongen en maakt de moeder het goed.

    • Max Pam