Weinig avontuur, veel handel op galeriebeurs in Keulen

Art Cologne, t/m dinsdag 16 nov. 11-20u. Rheinhallen, Keulen. Entree 15 DM, catalogus 15 DM.

Unfair, t/m 15 nov. 12-21u. Habsburgerring 2-12, Keulen. Entree 10 DM, catalogus 10 DM.

KEULEN, 11 NOV. Zal het Europees Parlement binnenkort besluiten de BTW over kunst van 6 à 7 procent te verhogen naar 18 procent? Daarover gonsde het woensdagavond op de opening van de 27ste Art Cologne, na Bazel de grootste galeriebeurs in Europa.

Een dergelijke BTW-verhoging betekent dat kunst ruim 10 procent duurder wordt. Gezien de neergaande conjunctuur zou dat een nieuwe klap betekenen voor de stagnerende kunstmarkt. Op de betrekkelijk rustige opening boden 283 galeries in de Messegelände aan de Rijn hun koopwaar aan. Al zijn dat er veertien meer dan vorig jaar, ditmaal zijn er opvallend veel minder gerenommeerde Duitse galeries aanwezig.

Het gastland is met bijna tweehonderd galeries zoals gewoonlijk veruit het best vertegenwoordigd; op grote afstand volgen Engeland (14 stands), Italië (13) en Nederland (12). Ook valt op dat hal 5, waar de meest avontuurlijke galeries een plaats krijgen, is ingekrompen ten gunste van behoudender of meer op de kunsthandel gerichte afdelingen. Direct bij de ingang van hal 5 trekt Galerie Torch uit Amsterdam de aandacht met een viskar waar de Hollandse kunstenaar Servaas broodjes haring laat verkopen, onder het motto 'Kunst is wat je eet!'

De beursdirectie ziet deze handel met lede ogen aan - Servaas zou concurreren met de restaurants van de Messe zelf. Even verderop staat de Amerikaanse kunstenaar Chris Newman zijn haar te wassen in een speciale stand bedoeld om jonge kunstenaars te pousseren. Newman heeft er een bed en een keukentje en maakt zijn dagelijkse handelingen zo tot performance.

De meeste van de aanwezige Nederlandse galeries staan al jaren in Keulen, zoals Akinci die nieuwe schilderijen van Suzan Drummen toont, Wanda Reiff die komt met een opvallende installatie van Lydia Schouten ('The Marriage of Passion and Chilliness') en Art Affairs die wandbeelden van Francois Morellet en Sjoerd Buisman laat zien. Galerie Ardi Poels uit Maastricht is voor het eerst in Keulen, onder meer met werk van Arno van der Mark. De nieuwe galerie The Drawing Room uit Amsterdam huurde een deel van de stand van collega Apunto. Echt bijzondere dingen zijn er dit jaar moeilijk te vinden op Art Cologne, je moet ernaar zoeken. Barbara Gross (München) presenteert mooie vroege tekeningen van Eva Hesse, terwijl Strelo Willem (Düsseldorf) een retrospectieve heeft van de schilder Emil Schumacher. Bij de Hamburgse Produzentengalerie staan koppen in klei van Thomas Schütte en Galerie Magers (Keulen en Bonn) toont net als vorig jaar slechts één installatie; ditmaal is het een TL-wand van Gerhard Merz die pijn doet aan je ogen. De meest spectaculaire stands bevinden zich in hal 2, bij de handelaren. Karsten Greve (Keulen) heeft een grote stand waarin hij mooie vroege stukken van Sol LeWitt, Dan Flavin en Cy Twombly op schitterende wijze combineert met Picasso en Kounellis. En bij stadgenoot Gmurzynska kun je werken van net na de eeuw-wisseling zien van Malevitsj, Popova en Lentulov.

Zoals het hoort is de sfeer volstrekt anders op de Unfair, de alternatieve, veel kleinere en goedkopere beurs die nu voor de tweede maal in Keulen wordt gehouden. Een nieuwe, meer centrale lokatie is gevonden op de begane grond van de Sparkasse op de Rudolfplatz. De 41 galeries uit alle windstreken hebben hun tenten opgeslagen op het jaren zeventig-tapijt van de bank waar ze voornamelijk minder bekende, jongere kunstenaars onder de aandacht brengen. Het is er gezellig rommelig, een beetje te onoverzichtelijk eigenlijk: veel galeries hebben bijvoorbeeld niet de moeite genomen de namen van hun kunstenaars te vermelden. Dát in combinatie met de camping- of kermisachtige presentaties zorgt ervoor dat de meeste kunst hier niet beklijft in het hoofd. De aanwezige Nederlandse galeries zijn Fons Welters (met een installatie van Aernout Mik) en Bloom (met foto's van Daniëlle Kwaaitaal) uit Amsterdam en galerie Snoei (met onder andere Erwin Olaf en Inez van Lamsweerde) en galerie van Rijsbergen uit Rotterdam. Huiveringwekkend zijn de opgezette honden, onder meer een pekinees en een Sint Bernhard, waarmee kunstenaar Chris Wilden de kluis van de bank inrichtte als een kennel. Op de Unfair was het het drukst bij de bar die pontificaal in het centrum van de opstelling was neergepoot. Kunst is wat je drinkt lijkt hier het motto.

    • Renée Steenbergen