Muziektheater wil niet aantrekkelijk worden voor kleuterpubliek

ß8Jeugdtheater: Grietje en Hans door Opera SKON, vanaf 5 jaar. Bewerking naar Engelbert Humperdinck en muzikale leiding: Boudewijn Jansen. Regie: Javier López Pinón. Gezien: 24/10, Schouwburg Arnhem. Informatie: 072 - 183565.

ß8Voorstelling: Tilimbom door Wederzijds, vanaf 4 jaar. Samenstelling en regie: Ad de Bont. Zang: Gerrie de Vries. Piano: Vaughan Schlepp. Gezien: 25/10, De Krakeling Amsterdam. Informatie: 020 - 6824854.

Op de vraag hoe je kinderen in contact brengt met klassieke muziek wordt naast het aanbod van de muziekscholen en het traditionele schoolconcert gezocht naar theatraal verpakte antwoorden. Zo werkt Frank Groothof zich met tomeloze energie in z'n piere eentje door een Mozart-opera heen (De Toverfluit en Idomeneo, in geestige bewerkingen van Harrie Geelen). Een ander voorbeeld is het Aurelia saxofoonkwartet, dat in de voorstelling Pierre du Bonbon een vrolijke potpourri bijeen blaast. Bindende factor is een flinterdun verhaaltje, dat door het vette acteerwerk van Peter Drost nog tot redelijke proporties wordt opgeblazen.

Opera SKON - Stichting Kamer Opera Nederland - produceert sinds 1986 Nederlandstalig muziektheater voor “iedereen vanaf vier jaar”. Het gezelschap bestaat mede om jongere zangers podiumervaring op te laten doen. Na het zien van Grietje en Hans denk ik dat de SKON belangrijker is voor beginnende musici dan voor een beginnend operapubliek.

Muzikaal valt er zeker het nodige te beleven in deze bewerking van Humperdincks Hans en Grietje (1893). De piano, fluit, harp, viool en hoorn die in de bak hun best doen op een orkest te lijken, klinken wel erg iel, maar afgezien van wat slordig gemikte hoge noten wordt er behoorlijk gezongen en de echo-scène in het donkere bos en de gemene hekse-aria zijn spannend om naar te luisteren. Wat er aan de voorstelling mis is, is de andere poot waarop de opera rust, die van het verhaal en de manier waarop dat verteld wordt. Uit niets blijkt dat de regisseur weet heeft van de ontwikkelingen in het moderne jeugdtheater: het hangt allemaal in tussen een avondje schooltoneel en het vroegere Amsteltoneel van Rini Blaser. Het decor is geheel gefiguurzaagd en gewaterverfd. Het sprookje moest zo nodig geactualiseerd worden - dus Grietje feministisch voorop - en de heks is een soort Dame Edna in een onbegrijpelijke vermomming met vissersbroek en lieslaarzen. De Nederlandse teksten zijn voor zover verstaanbaar oubollig en tot slot barst het voltallig gezelschap uit in een conclusie die volstrekt in de lucht hangt: “Zien we echt geen uitweg meer, dan komt het van God de Heer”. Deze voorstelling komt daar in elk geval niet vandaan.

'Tilimbom' is Russisch voor zoiets als 'retteketet'. Het komt veelvuldig voor in een lied van Strawinski en toneelgroep Wederzijds koos het als titel voor haar nieuwste muziektheaterproductie. Dit heette in een eerder stadium Klassiek voor kleuters maar wordt nu gepresenteert als “theater-recital”. De term dekt de lading precies. Een zangeres en een pianist komen op om liederen van Schubert, Bizet, Strawinsky, Ives en Berio ten gehore te brengen. Hun concertkleding is weliswaar zwart, maar er is duidelijk een steekje aan los: enorme schoenen, een alpinopet op het hoofd en de pianist in korte broek. Tussen de kartonen zetstukken die eruit zien als plaatjes uit een kinderboek is het duo afwisselend geheimzinig of opgewonden in de weer met poppen in bed stoppen dan wel koken in een hekseketel, met verkleedpartijen, goocheltrucs en de jacht op een beer. Wanneer er echter gemusiceerd wordt, verandert dat vreemde meneertje in een virtuoos pianist. En terwijl het mevrouwtje onverstoorbaar haar ruime directoire uittrekt om dit een sopje te geven klinkt er van boven de tobbe een krachtig, expressief mezzogeluid met een perfecte dictie, die bereikt wordt zonder al te veel gekunsteldheid en klassieke zangcapriolen.

Toch kon al deze kwaliteit niet voorkomen dat de zaal onrustig rommelde: Tilimbom lijkt te hoog gegrepen. Net als de recitalgevers moeten de kleine toeschouwers pijlsnel schakelen tussen verschillende sferen en Erlköning of The owl and the pussycat blijven zelfs in vertaling lange, ingewikkelde vertellingen, hoeveel toeters en bellen je er ook om heen verzint. Traditiegetrouw speelt Toneelgroep Wederzijds in de scholen en begeleidt haar producties met lesmateriaal. Sommige voorstellingen verdragen het jammergenoeg slecht om losgelaten te worden op een jong en geheel onvoorbereid publiek.

    • Bregje Boonstra