Frankrijk houdt dertien radicale Algerijnen vast

PARIJS, 10 NOV. In Frankrijk zaten vanmorgen nog steeds dertien moslims vast die verdacht worden van ongewenste banden met het fundamentalistische Algerijnse verzet.

Tijdens verrassingsacties in Parijs, Marseille, Nice, Lyon, Toulouse, Bordeaux en Straatsburg nam de Franse politie gisteren meer dan tachtig personen mee voor verhoor. Bij huiszoekingen zijn volgens de politie geen wapens of valse identiteitspapieren, maar wel propagandamateriaal en veel geld gevonden.

Het is niet duidelijk of de Franse politie beschikt over concrete aanwijzingen van terroristische daden of plannen op basis waarvan de huiszoekingen en arrestaties zijn uitgevoerd. Twee publikaties van de Algerijnse Broederschap in Frankrijk (FAF) zijn verboden wegens hun “virulent anti-Westerse en anti-Franse toon”.

De acties volgen op de gijzeling van drie Franse consulaire ambtenaren in Algiers. Na een week zijn de betrokkenen gezond vrij gekomen. Een van hen bracht een waarschuwing van de ontvoerders mee, waarin buitenlanders tot het eind van de maand de tijd wordt gegeven Algerije te verlaten.

De regering in Parijs heeft zich niet uitgelaten over de omstandigheden en eventuele voorwaarden waaronder de vrijlating anderhalve week geleden tot stand is gekomen. Aanvankelijk lekte slechts uit dat de Franse minister van binnenlandse zaken Pasqua op het punt zou hebben gestaan over te gaan tot vergeldingsacties tegen vertegenwoordigers van het Islamitisch bevrijdingsfront FIS in Frankrijk. Maandag waarschuwde hij openlijk en gisteren volgden, voor dag en dauw, de politie-invallen.

In de islamitische gemeenschap in Frankrijk is verontwaardigd gereageerd. Onder de opgepakte Algerijnen bevinden zich één imam en de twee leiders van de Algerijnse Broederschap in Frankrijk (FAF), wier status als vertegenwoordigers van het FIS geen geheim is. Overgebleven bestuurders van de FAF wijzen er op dat hun organisatie openbaar en erkend is, en al jaren onschuldige activiteiten organiseert.

Het ministerie van binnenlandse zaken verklaarde gisteren dat Frankrijk alle religies respecteert en dat moslims die de wetten van het land respecteren niets hebben te vrezen bij de beleving van hun geloof. Minister Pasqua voegde er aan toe dat “Frankrijk niet kan accepteren dat zich onder het mom van religieuze activiteiten bewegingen met een politiek karakter ontwikkelen die onrust kunnen veroorzaken en strijdig zijn met de grondbeginselen en belangen van de Franse Republiek”.

Het 'Moslim-instituut van de Moskee' in Parijs heeft de moslims opgeroepen tot kalmte en hun vertrouwen behouden in “de justitie en de wetten van de Republiek”. Uit Duitsland en de Verenigde Staten kwamen verklaringen van uitgeweken FIS-leiders, die Frankrijk waarschuwen geen verdere provocaties uit te voeren. De regering in Parijs wordt er door het FIS van beschuldigd het “dicatatoriale bewind tegen het volk” in Algiers te steunen.

De Franse hoogleraar Bruno Etienne, islamoloog aan de universiteit van Aix-en-Provence, vraagt zich vandaag in het dagblad Libération af of de politie-invallen en omringende publiciteit van de kant van het ministerie van binnenlandse zaken onderdeel vormen van een stilzwijgende afspraak met de regering in Algiers, gemaakt bij de vrijlating van de drie gijzelaars. Het schijnt hem toe dat het ministerie van binnenlandse zaken hier buitenlandse politiek bedrijft. Als dat dan toch zo is, “kan Frankrijk, land van de mensenrechten, dan niet eindelijk eens duidelijke dingen gaan zeggen over het Algerijnse regime, dat sinds decennia politieke doodslag bedrijft en een buitenlandse schuld van 25 miljard dollar heeft opgebouwd, waar voor 25 miljard dollar onderdrukking mee is gepleegd”.

Aan de Fransen in Algerije is, voor zover hun aanwezigheid niet strikt noodzakelijk is, het advies gegeven het land te verlaten. Van diverse kanten is uiterst bezorgd gereageerd op de escalatie van de betrekkingen tussen de fundamentalistische oppositie in Algerije en Frankrijk. De broze verhoudingen in veel Franse voorsteden, met veel moslims en veel werkloosheid, zouden snel verstoord kunnen raken.

    • Marc Chavannes